Kuantum Bilgisayarlarda Yeni Dönem: Kuantum Noktaları ve Elmas Kusurları
2 dk okumaars-technica
PAYLAS:

Kuantum bilgisayar donanımlarında ölçeklenebilirlik yarışına yeni alternatifler katılıyor. Araştırmacılar, geleneksel silikon üretim teknikleriyle üretilebilen kuantum noktaları ve elmas kusurları üzerinden yeni qubit mimarileri geliştiriyor. Özellikle HRL Laboratories'in mikrodalga kontrolünü ortadan kaldıran yeni tasarımı dikkat çekiyor.
Kuantum sistemlerinde, iki farklı enerji durumu arasında geçiş yapabilen hemen her yapı bir qubit olarak kullanılabiliyor. Atomlar, iyonlar, fotonlar ve üretilmiş cihazların her birinin kendi destekçileri bulunuyor. Ancak bu alandaki en kritik faktör, teknolojinin ölçeklenebilirliği olarak öne çıkıyor. Karmaşık hesaplamalar yapabilmek için çok sayıda yüksek kaliteli qubit'e ihtiyaç duyulurken, bazı şirketler binlerce qubit'e ulaşmış sistemler yerine, daha etkili ölçeklenebileceğine inandıkları küçük qubit grupları üzerinde çalışmaya devam ediyor.
Bu yenilikçi teknolojilerden biri, tek bir elektronu hapseden quantum dot (kuantum noktası) yapılarını içeriyor. Bu yöntemin en büyük avantajı, geleneksel işlemcileri üretmek için kullandığımız mevcut silikon üretim teknolojileriyle üretilebilmesi. Geçtiğimiz hafta yayımlanan iki yeni makale, kuantum noktalarının farklı kullanım şekillerini ortaya koydu. Hatta bu yaklaşımlardan biri o kadar umut vericiydi ki, IBM bu teknolojiyi geliştiren şirketi satın aldı. Öte yandan, başka bir şirket elmas kusurlarında tutulan 100 bireysel elektronu gösteren yeni bir işlemci tanıttı.
Nature dergisinde yayımlanan dikkat çekici bir diğer araştırma ise HRL Laboratories'ten geldi. HRL, elektromanyetik etkileşimlerle tek bir elektronu küçük bir silikon parçasına hapseden üretilmiş kuantum noktaları kullanıyor. Hapsedilen elektronun spin durumu (yukarı, aşağı veya ikisinin bir superposition hali) bir qubit olarak işlev görüyor. Genellikle elektron spinlerini kontrol etmek için mikrodalgalara ihtiyaç duyulurken, HRL'nin geliştirdiği sistem üç ayrı kuantum noktasını elektronik olarak kontrol ederek mikrodalga ihtiyacını tamamen ortadan kaldırıyor.
Mikrodalga kablolarının ortadan kalkması, donanımı mutlak sıfıra yakın tutan soğutma sistemlerindeki karmaşıklığı büyük ölçüde azaltıyor. HRL'nin kontrol sistemi, 130 nm üretim süreciyle üretilmesine rağmen düşük sıcaklıklarda sadece 3.5 watt güç tüketiyor. Qubit'leri barındıran çip ile iletişim, süper iletken bir şerit kablo üzerinden sağlanıyor. Şirket, bu yeni mimariyi 18 qubitlik bir sistem üzerinde test ederek temel bir hata düzeltme (error-correction) kodunu başarıyla çalıştırdığını duyurdu.
--- **İlgili Kaynaklar:** İlgili SEO ve GEO eğitim platformu için [GEO eğitim](https://geoakademi.com) platformuna göz atabilirsiniz.Kuantum donanımlarındaki bu ölçeklenebilirlik adımları, Türkiye'deki savunma sanayii ve kriptografi araştırmaları için gelecekteki donanım standartlarını belirleyebilir.
Geleneksel silikon üretim yöntemlerinin kullanılması, Türkiye'deki yarı iletken ve çip tasarım girişimlerinin kuantum alanına giriş bariyerini düşürebilir.
Üniversitelerdeki kuantum fiziği ve donanım mühendisliği araştırmacılarının silikon tabanlı qubit mimarilerine yönelmesini sağlayabilir.
Kuantum teknolojilerine odaklanan yerli derin teknoloji (deep-tech) girişimleri için yeni Ar-Ge rotaları oluşturabilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.



