Teknoloji Devleri 1.65 Trilyon Dolarlık AI Borcunu Gizliyor

Japon ekonomi gazetesi Nikkei tarafından yayımlanan çarpıcı bir analize göre, dünyanın önde gelen teknoloji devleri yapay zeka altyapısı için harcadıkları devasa meblağları resmi bilançolarında tam olarak göstermiyor. Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta ve Oracle'ın, özel amaçlı şirketler (SPV) aracılığıyla yaklaşık 1.65 trilyon dolarlık borcu gizlediği iddia ediliyor.

Bilanço Dışı Finansman Oyunu

Son iki yılda yapay zeka yarışı, teknoloji sektörünün en büyük yatırım alanı haline geldi. Şirketler, daha gelişmiş modeller eğitebilmek için binlerce GPU satın alıyor ve devasa veri merkezleri inşa ediyor. Ancak Nikkei'nin raporuna göre, bu yatırımların finansal yükü resmi tablolara yansıyandan çok daha büyük. Beş büyük teknoloji şirketinin gizlediği iddia edilen 1.65 trilyon dolarlık borç, resmi olarak açıklanan 1.35 trilyon dolarlık toplam borçlarını geride bırakıyor.

Rapora göre şirketler yasa dışı bir işlem yapmıyor; finansal yükümlülükler raporların dipnotlarında yer alıyor. Ancak bu borçlar, doğrudan ana şirketin bilançosuna işlenmek yerine özel amaçlı şirketler (SPV) üzerinden yürütülüyor. İnşaat ve altyapı finansmanı bu paravan şirketler üzerinden sağlanırken, teknoloji devleri sadece uzun vadeli kira veya kapasite kullanım anlaşmaları imzalıyor.

Meta'nın Hyperion Veri Merkezi Örneği

Analizde bu duruma en çarpıcı örnek olarak Meta'nın Louisiana'da inşa ettiği Hyperion veri merkezi gösteriliyor. Meta, bu proje için yatırım şirketi Blue Owl Capital ile ortak bir şirket kurdu ve yaklaşık 27 milyar dolarlık borçlanma bu yeni tüzel kişilik üzerinden yapıldı. Veri merkezinin tek kullanıcısı Meta olmasına rağmen, hukuki yapı gereği bu devasa borç şirketin kendi bilançosuna yansımıyor.

Nikkei'nin hesaplamalarına göre, sadece Meta'nın bilanço dışındaki toplam finansal yükümlülükleri 420 milyar dolara ulaşıyor. Bu rakam, şirketin resmi olarak açıkladığı toplam borcunun yaklaşık üç katına denk geliyor. Benzer finansman stratejilerinin Alphabet, Microsoft, Amazon ve Oracle tarafından da aktif olarak kullanıldığı vurgulanıyor.

Yeni Bir Enron Skandalı Kapıda mı?

Bu bilanço dışı finansman modeli, 2001 yılında tarihin en büyük muhasebe skandallarından biriyle batan Enron'u akıllara getiriyor. Enron da borçlarını gizlemek için benzer şekilde özel amaçlı şirketlerden yararlanmıştı. Analistler, veri merkezi yatırımlarının beklenen AI gelirlerini üretememesi durumunda küresel ekonomiyi sarsacak bir krizin tetiklenebileceği konusunda uyarıyor.

Veri merkezleri faaliyete geçtiğinde, bugüne kadar bilanço dışında tutulan kira yükümlülükleri şirketlerin finansal tablolarına yansımaya başlayacak. Eğer yapay zeka hizmetlerine olan talep yavaşlar veya bu devasa altyapılar yeterli gelir yaratamazsa, ortaya çıkacak milyarlarca dolarlık zarar sadece teknoloji devlerini değil, bu projeleri finanse eden küresel bankacılık sistemini de derinden etkileyebilir.

--- **İlgili Kaynaklar:** [GEO eğitim](https://geoakademi.com), SEO ve GEO eğitim platformu alanında öncü çözümler sunuyor.