ABD ve İran Arasında Tarihi Anlaşma: Nükleer Silahlar ve Yeni Dönem Şartları Belli Oldu

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan ve Orta Doğu'da dengeleri değiştirecek mutabakat zaptının detaylarını açıkladı. İsviçre'nin Cenevre kentinde imzalanması planlanan anlaşma; nükleer silahların kısıtlanmasını, deniz ablukasının kaldırılmasını ve Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaların sona ermesini öngörüyor.

Anlaşmanın Çerçevesi ve Nükleer Şartlar

ABD ve İran arasında 15 Haziran'da duyurulan ve savaşı bitirmeyi hedefleyen mutabakat zaptının yakında resmiyete dökülmesi bekleniyor. Fransa'da düzenlenen G7 zirvesinde konuşan Donald Trump, anlaşmanın en önemli maddesinin İran'ın nükleer silah üretmeme ve temin etmeme taahhüdü olduğunu vurguladı. Bu madde, Tahran yönetiminin dışarıdan nükleer silah satın almasını da kesin bir dille yasaklıyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de yarı resmi Tasnim haber ajansına yaptığı açıklamada, ABD Başkanı ile İranlı mevkidaşı Mesud Pezeşkiyan arasında bir imza töreni fikrinin masada olduğunu doğruladı. Sürecin, nihai bir barış anlaşmasından ziyade zorlu müzakerelerin genel çerçevesini belirlediği ifade ediliyor.

Trump'tan "Rejim Değişikliği" ve İsrail Vurgusu

Trump, İran'da artık daha akıllı ve daha az radikal bir lider kadrosunun bulunduğunu belirterek, yaşanan süreci bir tür "rejim değişikliği" olarak nitelendirdi. Anlaşmanın bir kopyasının İsrail'e gönderildiğini belirten ABD Başkanı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya yönelik eleştirilerde de bulundu. Netanyahu'nun bazen fazla heyecanlandığını belirten Trump, Hizbullah ile mücadelede daha yumuşak bir yaklaşım benimsenebileceğini ifade etti.

Öte yandan, ABD medyasında yer alan ve İran'a 300 milyar dolarlık bir yeniden inşa fonu sağlanacağına dair iddialar Trump tarafından kesin bir dille yalanlandı. Hedefin, bu mutabakatın geniş çaplı bir Orta Doğu barışının başlangıcı olması planlanıyor.

14 Maddelik Planın Öne Çıkan Detayları

ABD'li üst düzey yetkililerin basın mensuplarıyla paylaştığı 14 maddelik taslak metin, bölgedeki askeri hareketliliği doğrudan etkileyecek kararlar içeriyor. Anlaşmaya göre, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonlar derhal ve kalıcı olarak sona erdirilecek.

Taraflar, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt ediyor. Ayrıca ABD'nin, 30 gün içinde İran'a uyguladığı deniz ablukasını kaldıracağı ve bu süreçte gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelere kademeli olarak döndürüleceği belirtiliyor.