Avustralya'dan Teknoloji Devlerine Haber Vergisi: Ödeme Yapmayanlara %2,25 Kesinti

Avustralya hükümeti, teknoloji devlerini yerel haber yayıncılarına ödeme yapmaya zorlayan yeni bir yasa tasarısı sundu. Meta, Google ve TikTok gibi platformlar, yayıncılarla anlaşma sağlamadıkları takdirde yerel gelirleri üzerinden yüzde 2,25 oranında vergi ile karşı karşıya kalacak.

Haber İçerikleri İçin Yeni Vergi Düzenlemesi

Haber Pazarlığı Teşviki (NBI) olarak adlandırılan yeni yasa tasarısı, Meta, Google ve TikTok'un Avustralya'daki gelirleri üzerinden yüzde 2,25 oranında bir kesinti yapılmasını öngörüyor. Ancak platformlar yerel medya kuruluşlarıyla ticari anlaşmalar yaparsa bu oran yüzde 1,5'e kadar düşebilecek. Bu sistemin Avustralya gazeteciliğine 200 milyon ile 250 milyon Avustralya doları arasında bir kaynak sağlaması bekleniyor.

İletişim Bakanı Anika Wells, insanların haberleri giderek artan bir şekilde doğrudan sosyal medya platformlarından ve arama motorlarından aldığını vurguladı. Başbakan Anthony Albanese ise gazetecilerin toplumları bilgilendirmedeki hayati rolüne dikkat çekerek, medya sektörünün desteklenmesi gerektiğini belirtti.

Geçmişteki Boşluklar Kapatılıyor

Bu hamle, Avustralya'nın teknoloji devlerini gazeteciliği finanse etmeye zorladığı ikinci girişim olma özelliği taşıyor. 2021'de yürürlüğe giren önceki yasa, şirketlerin haber içeriklerini platformlarından tamamen kaldırarak ödeme yapmaktan kaçınmasına olanak tanıyan bir boşluk içeriyordu. Meta'nın 2024 yılında bu yola başvurması, ülke genelindeki haber merkezlerinde ciddi iş kayıplarına yol açmıştı.

Yeni NBI düzenlemesi ise bu kaçış yolunu tamamen kapatıyor. Platformlar, haber içeriklerini yayınlasalar da yayınlamasalar da söz konusu vergiye tabi olacaklar. Öte yandan, yasa tasarısı yapay zeka hizmetlerini kapsam dışında bırakıyor. Yetkililer, AI platformlarının telif hakkı düzenlemeleri gibi farklı politika forumlarında ayrıca incelendiğini belirtiyor.

ABD'nin Tepkisi ve Küresel Etkiler

ABD yönetimi, Amerikan teknoloji şirketlerine yönelik dijital hizmet vergilerine sürekli olarak karşı çıkıyor ve bu adımları atan ülkelere gümrük vergisi tehdidinde bulunuyor. Beyaz Saray'dan gelebilecek olası tepkiler sorulduğunda Başbakan Albanese, Avustralya'nın egemen bir ulus olduğunu ve kararlarını kendi ulusal çıkarları doğrultusunda alacağını ifade etti.

Yasanın onaylanması halinde, platformların yeni kurallara uymak için Temmuz ayına kadar süresi bulunuyor. Avustralya'nın bu kararlı adımı, dünya genelinde teknoloji devlerinin haber içerikleri için ödeme yapmasını sağlamaya çalışan diğer ülkelere de güçlü bir emsal teşkil edebilir.