Balık Yağı Takviyeleri Alzheimer'ı Önlüyor mu? Kapsamlı Araştırmanın Sonuçları Belli Oldu

USC Tıp Fakültesi araştırmacıları tarafından yürütülen iki yıllık kapsamlı bir klinik deney, balık yağı takviyelerinin Alzheimer hastalığını önlemedeki rolüne ışık tuttu. Araştırma, yüksek dozda alınan DHA'nın beyne ulaştığını kanıtlasa da, hafıza veya bilişsel işlevler üzerinde ölçülebilir bir fayda sağlamadığını gösterdi.

Beyne Ulaşıyor Ancak Bilişsel Fayda Sağlamıyor

Uskumru ve sardalya gibi yağlı balıklarda bolca bulunan bir omega-3 yağ asidi olan DHA'nın (Dokosahekzaenoik asit), beyin hücreleri arasındaki bağlantıları destekleyerek bilişsel işlevleri iyileştirdiği düşünülüyordu. Ancak USC Tıp Fakültesi'nin Alzheimer riski taşıyan yaşlı yetişkinler üzerinde yaptığı çalışma, bu takviyelerin beyin atrofisini yavaşlatmadığını ortaya koydu. USC Kişiselleştirilmiş Beyin Sağlığı Merkezi Direktörü Hussein Naji Yassine, "Herkes Alzheimer'ı önlemek için sihirli bir değnek umuyor, ancak balık yağı takviyelerinin beyin sağlığını koruduğunu söyleyemeyiz" açıklamasında bulundu.

Klinik Deneyin Detayları ve Genetik Faktörler

Araştırma, nadiren balık tüketen 55 ila 80 yaş arası 365 katılımcı ile randomize, çift kör ve plasebo kontrollü olarak gerçekleştirildi. Katılımcıların yaklaşık yüzde 47'si, geç başlangıçlı Alzheimer hastalığı için en güçlü genetik risk faktörü olan APOE ε4 alelini taşıyordu. İki yıl boyunca bir gruba günlük 2.000 mg DHA takviyesi verilirken, diğer gruba mısır ve soya yağı karışımından oluşan bir plasebo uygulandı.

Neden İşe Yaramadı?

Araştırmacılar, altı ayın sonunda DHA grubundaki beyin omurilik sıvısındaki konsantrasyonların yüzde 17 arttığını tespit etti. Bu durum, takviyenin beyne başarıyla ulaştığını kanıtladı. Ancak 24 ayın sonunda yapılan nöropsikolojik testlerde ve hafıza için kritik bir bölge olan hipokampal hacim ölçümlerinde, plasebo grubuyla aralarında anlamlı bir fark bulunamadı. Bu sonuçlar, klinik deney verilerinin beklentilerle her zaman örtüşmediğini bir kez daha gösterdi.

Bilim insanları, DHA'nın beyne ulaşmasına rağmen neden klinik fayda sağlamadığını birkaç olası nedene bağlıyor. Bunlardan ilki, cPLA2 olarak bilinen bir enzimin aktive olarak DHA'yı sinaptik zarlara entegre olmadan önce parçalaması ihtimali. Ayrıca obezite, hipertansiyon ve fiziksel hareketsizlik gibi kardiyovasküler risk faktörlerinin yarattığı kronik iltihaplanmanın, tek bir besin takviyesinin etkilerini köreltmiş olabileceği düşünülüyor.