Bilim İnsanları 110 Katrilyon Kilometrelik Dev Yer Altı Mantar Ağını Haritalandırdı

Bilim insanları, Dünya'nın topraklarının altında uzanan ve gezegenin ekosistemini ayakta tutan devasa mantar ağının ilk küresel haritasını başarıyla oluşturdu. Science dergisinde yayımlanan bu çığır açıcı araştırma, yer altındaki yaşamın boyutlarının Samanyolu Galaksisi'nin onda birini kaplayacak kadar devasa olduğunu gözler önüne seriyor.

Galaktik Boyutlarda Bir Yer Altı Ağı

Araştırma, bitkilerle karşılıklı fayda ilişkisi kuran arbusküler mikorizal mantarlar üzerine odaklanıyor. Elde edilen verilere göre, bu ağın toplam uzunluğu yaklaşık 110 katrilyon kilometreye ulaşıyor. Bu mesafe düz bir çizgi halinde uzatılsaydı, yaklaşık 12 bin ışık yılına, yani Samanyolu Galaksisi'nin çapının onda birine denk gelecekti. Uzmanlar, sadece bir çay kaşığı toprakta bile 10 metreye kadar mikorizal ağ bulunabildiğini belirtiyor.

Karbon Döngüsü ve İklim İçin Kritik Rol

Karasal bitki türlerinin yaklaşık yüzde 70'i bu mantarlarla simbiyotik bir ilişki içinde yaşıyor. Mantarların ince ipliksi yapıları olan hifler, bitkilere su ve fosfor taşırken, karşılığında fotosentez yoluyla üretilen karbon bileşiklerini alıyor. Bu devasa ağ, her yıl bitkilerden yer altı ekosistemlerine yaklaşık 4 milyar ton karbondioksit eşdeğeri karbon taşınmasına aracılık ederek küresel iklim dengesinde hayati bir rol üstleniyor.

Robotik Görüntüleme ile Gelen Sürpriz Sonuçlar

Çalışma kapsamında 322 farklı araştırmadan elde edilen 16 binden fazla toprak örneği incelendi. Bilim insanları, 300 binden fazla canlı mantar ipliğinin kalınlığını robotik görüntüleme teknikleriyle ölçerek toplam ağ uzunluğunu biyokütleye dönüştürdü. Hesaplamalar, bu ağın toplam biyokütlesinin 300 milyon ton seviyesinde olduğunu ve Dünya üzerindeki tüm insanların toplam canlı biyokütlesini dörde katladığını gösteriyor.

Tarım Faaliyetleri Ağı Tehdit Ediyor

Araştırmanın en şaşırtıcı bulgularından biri, mantar yoğunluğunun tropikal ormanlardan ziyade yüksek rakımlı çayırlar ve bozkırlarda toplanması oldu. Küresel biyokütlenin yüzde 40'ı bu bölgelerde yer alıyor. Öte yandan, insan faaliyetlerinin ekosistem üzerindeki yıkıcı etkisi de verilere yansıdı. Yoğun tarım yapılan arazilerde mantar ağı yoğunluğunun ortalama yüzde 47 oranında düştüğü tespit edildi. Uzmanlar, bu azalmanın toprak sağlığı ve sürdürülebilir tarım için ciddi bir risk oluşturduğu konusunda uyarıyor.