Bilim İnsanları İsteğe Bağlı Olarak Devleşen ve Yamyama Dönüşen Yeni Bir Mikrop Türü Keşfetti

Bilim insanları, Karayipler'deki Curaçao adasında olağanüstü şekil değiştirme yeteneklerine sahip yeni bir tek hücreli organizma keşfetti. Euplotes gigatrox adı verilen bu mikrop, çevresel koşullara bağlı olarak devasa bir yamyama dönüşebiliyor ve ardından asimetrik bölünme yoluyla orijinal boyutuna geri dönebiliyor.

Sıradan Bir Avcıdan Devasa Bir Yamyama

Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, böceğe benzer bir görünüme sahip olan bu tek hücreli ökaryot, normal şartlarda bakteri ve diğer küçük mikroplarla besleniyor. Ancak ortamda bol miktarda yiyecek bulunduğunda, bu hücrelerin küçük bir kısmı aniden normal boyutlarının iki katından fazla büyüyerek yapısal bir dönüşüm geçiriyor.

Hücre biyoloğu Ben Larson, bu dönüşümün ilk aşamasında mikrobun ağız yapısının devasa bir hâl aldığını ve organizmanın etrafta çılgınca hareket etmeye başladığını belirtiyor. Büyümüş ağzıyla kendi türünden daha küçük bir hücreyi yakaladığı anda ise tüm vücut yapısı değişerek tam anlamıyla bir yamyama dönüşüyor.

Asimetrik Bölünme ile Normale Dönüş

Dönüşüm geçiren dev hücrelerin hareket kabiliyetleri de değişime uğruyor. Normal boyutlardaki Euplotes gigatrox hücreleri serbestçe yüzüp yürüyebilirken, devleşmiş versiyonlar sadece daireler çizerek hareket edebiliyor. Bu süreçte yollarına çıkan daha küçük türdaşlarını yutarak beslenmeye devam ediyorlar.

Bu mikroskobik canlının en dikkat çekici özelliği ise geçirdiği bu radikal değişimin kalıcı olmaması. Dev mikrop, asimetrik bölünme adı verilen ilginç bir yöntemle eski boyutuna geri dönebiliyor. Normal şartlarda günde sadece bir kez bölünen hücre, küçülme sürecine girdiğinde ilk gün 9, beş günlük süreçte ise toplam 16 adet normal boyutlu yavru üretiyor. Her bölünmede biraz daha küçülen organizma, sonunda standart boyutlarına ve zararsız davranışlarına geri dönüyor.