Bilim İnsanları Uyardı: Deniz Seviyesindeki Yükseliş Hızı Son Yıllarda İki Katına Çıktı

İnsan kaynaklı iklim değişikliği etkilerini artırmaya devam ederken, Science Advances dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırma korkutucu bir gerçeği ortaya koydu. 1960 ile 2023 yılları arasındaki verileri inceleyen bilim insanları, küresel deniz seviyesindeki yükseliş hızının son yıllarda iki katına çıktığını tespit etti.

En Büyük Etken: Termal Genleşme

Araştırma sonuçlarına göre, deniz seviyesindeki artışın bir numaralı sorumlusu okyanus sularının ısınarak genleşmesi oldu. Bilim literatüründe termal genleşme olarak bilinen bu süreç, toplam yükselişin %43'ünü tek başına oluşturuyor. Geçmiş yıllarda buzulların erimesi daha baskın bir rol oynarken, 1980'lerden itibaren okyanusların ısınması en temel faktör haline geldi.

Buzulların erimesi ise ikinci büyük tehdit olarak sıralanıyor. Dağ buzullarındaki erime toplam artışın %27'sini, Grönland Buz Tabakası %15'ini ve Antarktika Buz Tabakası ise %12'sini oluşturuyor. Ayrıca karasal alanların su depolama kapasitesindeki azalmanın da deniz seviyesini %3 oranında artırdığı belirtiliyor.

Yükseliş Hızı Yılda 4 Milimetreye Ulaştı

Çalışmanın en çarpıcı bulgularından biri, yükselişin ivmelenmesi oldu. 1960-2023 döneminde ortalama yükseliş hızı yılda 2 milimetre olarak ölçülürken, 2005-2023 yılları arasındaki daraltılmış dönemde bu hızın yılda 4 milimetreye çıktığı görüldü. Bu ivmelenmenin %41'i yine termal genleşmeden, %21'i ise karasal su depolama kapasitesindeki düşüşten kaynaklanıyor.

Kıyı Şehirleri İçin Kritik Uyarı

Araştırmanın ortak yazarlarından John Abraham, gelişmiş ölçüm sistemleri sayesinde deniz seviyesi artışının nedenlerinin artık çok daha net anlaşıldığını vurguladı. Uzmanlar, elde edilen bu yeni verilerin kıyı şehirleri ve yerel yönetimler için hayati önem taşıdığını belirtiyor. Gelecekteki sel risklerine karşı kıyı koruma stratejilerinin bu güncel verilere göre yeniden planlanması gerekiyor.