Eski USAID Yetkilisi İfşa Etti: DOGE'nin Kurumu Kapatması Beklenenden Daha Kötüydü

Elon Musk'ın liderliğindeki Hükümet Verimliliği Bakanlığı (DOGE), ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı'nın (USAID) faaliyetlerini durdurarak küresel sağlık krizlerine yol açtı. Eski bir USAID yetkilisi, kurumun kapatılma sürecindeki kaosu ve bilgisizliği yeni kitabında ifşa etti.

DOGE'nin Hızlı ve Yıkıcı Etkisi

Milyarder Elon Musk'ın kurduğu DOGE, federal açığı 2 trilyon dolar azaltma hedefiyle 2025'in ilk aylarında hükümet kurumlarında büyük kesintilere gitti. Bu süreçten en çok etkilenen kurumlardan biri USAID oldu. Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun hayat kurtaran insani yardımlar için muafiyet tanımasına rağmen, milyarlarca dolarlık dış yardım fonu askıya alındı.

Şubat ayı başlarında kurumun e-posta sistemleri kapatıldı ve personel sayısı birkaç gün içinde 10 binden 300'e düşürüldü. Temmuz ayına gelindiğinde ise ajans tamamen Dışişleri Bakanlığı ile birleştirildi. Boston Üniversitesi'nin tahminlerine göre, fon kesintilerini takip eden ilk yılda 700.000'den fazla insan hayatını kaybetti ve Kongre'deki Demokratlar bu ölümlerle ilgili soruşturma başlattı.

"Hükümetin Nasıl Çalıştığını Bilmiyorlardı"

Dünya çapında sıtma, HIV ve tüberküloz gibi hastalıkların yayılmasını önlemeye yönelik projeleri yöneten eski küresel sağlık yönetici yardımcısı Nicholas Enrich, yaşananları Into the Wood Chipper adlı yeni kitabında anlattı. Enrich, DOGE ekibinin sadece küresel sağlık konusunda değil, hükümetin işleyişi hakkında da tamamen bilgisiz olduğunu vurguladı.

Enrich, "Karşılarına bir engel çıktığında ne yapacaklarını, kiminle konuşacaklarını ve nereye gideceklerini hiç bilmiyorlardı" ifadelerini kullandı. Bu durum, kriz anlarında kurumun felç olmasına neden oldu.

Kritik Sağlık Programları Durma Noktasına Geldi

Sistemlerin kapatıldığı dönemde Uganda'da patlak veren Ebola salgını, Ulusal Güvenlik Konseyi'nin öncelikli müdahale listesindeydi. Ancak müdahale etmesi gereken tüm personelin sisteme erişimi DOGE tarafından engellenmişti. Benzer şekilde, en yüksek sıtma vakalarının görüldüğü ülkelerde yağmur sezonu öncesi yapılması gereken cibinlik dağıtımı ve ilaçlama gibi hayati hazırlıklar da donduruldu.

Trump yönetiminin siyasi atamalarından olan kurumun özel kalem müdürü Joel Borkert'in bile DOGE'nin ajansı sorunsuz bir şekilde kapatma çabalarını baltaladığından şikayet ettiği belirtildi. Yaşanan bu kaos, küresel sağlık politikalarının ve insani yardım çabalarının ne kadar kırılgan bir yapıda olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.