Et Yiyen Parazit Sinek 60 Yıl Sonra ABD'ye Döndü: Milyonlarca Kısır Sinek Doğaya Salınıyor

Et yiyen parazit bir sinek türü olan ve hayvancılık için büyük tehdit oluşturan Yeni Dünya burgu kurdu (screwworm), 60 yıl aradan sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne geri döndü. ABD Tarım Bakanlığı (USDA), Güney Teksas'taki bir buzağıda parazitin varlığını doğrularken, yetkililer salgını önlemek için milyonlarca kısırlaştırılmış sineği doğaya salmaya hazırlanıyor.

60 Yıllık Aradan Sonra Gelen Tehlike

ABD'de 1966'da, Panama'ya kadar olan güney bölgelerinde ise 2006'da tamamen yok edilen bu parazit, son yıllarda Meksika'da yeniden ortaya çıkmıştı. Uzmanların modellemeleri, parazitin 2025 yazında ABD'ye ulaşabileceğini öngörüyordu. Beklenenden biraz daha geç de olsa sınırları aşan parazite karşı yetkililer, kanıtlanmış bir yöntem olan kısır böcek tekniğini devreye sokuyor.

Burgu kurdu enfeksiyonu, dişi sineğin yumurtalarını sıcakkanlı hayvanların açık yaralarına bırakmasıyla başlıyor. Yumurtadan çıkan kurtçuklar, sineğe dönüşmeden önce canlı dokuyla besleniyor. Yetişkin sinekler ise ısırmıyor veya etle beslenmiyor. 1930'lar ve 40'larda bilim insanları, dişi sineklerin üremesini engelleyerek bu döngüyü kırabileceklerini keşfetmişti.

Radyasyonla Kısırlaştırılan Sinekler Çözüm Olacak

1950'lerde USDA araştırmacıları, erkek burgu kurtlarına radyasyon uygulayarak onları kısırlaştırmayı başardı. Enfekte bir bölgeye salınan bu kısır erkekler, vahşi dişilerle çiftleştiğinde yaşayamaz yumurtalar üretiyor. Dişi Yeni Dünya burgu kurdu sineklerinin ömürleri boyunca sadece bir kez çiftleşmesi, bu tekniğin başarısını artırıyor. Yavru üretilemediği için popülasyon hızla çöküyor.

Florida Üniversitesi'nden veteriner hekimliği doçenti Sally DeNotta, bu yöntemi "tamamen başarılı bir biyolojik kontrol mekanizmasının muhtemelen en güzel örneği" olarak nitelendiriyor. Yıllar boyunca Panama ve Kolombiya arasındaki Darién Boşluğu, kısır sineklerin salındığı biyolojik bir bariyer olarak işlev gördü ancak böcekler 2022'de bu engeli aşmaya başladı.

Haftalık 400 Milyon Sineğe İhtiyaç Var

Güney Teksas'taki salgını önlemek için USDA, enfekte buzağının etrafındaki yaklaşık 19 kilometrelik alanı karantinaya aldı ve kamyonlardan hedeflenmiş kısır sinek salınımı gerçekleştiriyor. Bu işlem, bölgeye havadan bırakılan haftalık 4 milyon kısır sineğe ek olarak yapılıyor. USDA yetkilisi Brooke Rollins, bu gelişmenin hayvancılık ve yaban hayatı için ciddi bir tehdit olduğunu ancak hazırlıksız yakalanmadıklarını belirtti.

Rollins'e göre, burgu kurdunu geri püskürtmek için haftada yaklaşık 400 milyon sineğe ihtiyaç duyuluyor. Şu anda ABD, Panama'daki bir tesiste haftada yalnızca 100 milyon sinek üretebiliyor. Bu açığı kapatmak için USDA, Meksika'daki mevcut bir meyve sineği tesisini dönüştürmek üzere 21 milyon dolarlık yatırım yapıyor. Ayrıca Teksas'ta 750 milyon dolarlık yeni bir kısır sinek tesisinin inşası da hızlandırıldı.