IAEA'dan İran Açıklaması: Nükleer Denetçiler Tahran'a Gidiyor

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Başkanı Rafael Grossi, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkes anlaşması kapsamında nükleer denetçilerin yakında İran'a gideceğini doğruladı. Taraflar arasında denetimlerin zamanlaması ve kapsamı konusunda çelişkili açıklamalar sürerken, 60 günlük müzakere süreci küresel piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.

Japonya'da gazetecilere açıklamalarda bulunan IAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, denetimlerin kesinlikle yapılacağını belirterek, "Çok yakında tarihler, prosedürler ve yerler üzerinde çalışmaya başlayacağız" ifadelerini kullandı. Grossi, geçen hafta imzalanan anlaşmanın, İran'ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumunun seyreltilmesi işleminin IAEA gözetimi altında yürütüleceğini açıkça ortaya koyduğunu vurguladı.

Çelişkili Açıklamalar ve Diplomatik Trafik

Denetim süreciyle ilgili Washington ve Tahran hattında bir "söz savaşı" yaşanıyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın denetimleri eksiksiz kabul ettiğini savunurken, İran Dışişleri Bakanlığı bu iddiaları reddediyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, zarar gören nükleer tesislere erişimin ancak ABD ile yapılacak nihai anlaşma ve yaptırımların kaldırılmasıyla mümkün olacağını belirtti.

Bu diplomatik gerilimin gölgesinde, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio anlaşmayı görüşmek üzere Körfez ülkelerine bir ziyaret gerçekleştiriyor. Birleşik Arap Emirlikleri'nin ardından Kuveyt ve Bahreyn'i ziyaret etmesi beklenen Rubio'nun temasları, bölgedeki tansiyonu düşürmeyi hedefliyor. Öte yandan, Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın hafiflemesiyle Brent petrolün varil fiyatı uzun bir aradan sonra 75 doların altına geriledi.

60 Günlük Kritik Süreç

Taraflar arasında imzalanan 14 maddelik mutabakat muhtırası, ABD ve İran'a nihai bir anlaşmaya varmaları için 60 günlük bir süre tanıyor. Metin, stoklanmış zenginleştirilmiş materyalin tasfiyesini ve karşılıklı olarak üzerinde anlaşılacak bir denetim mekanizmasının kurulmasını öngörüyor. Grossi, siyasi açıklamaların gerçeğin bir parçası olduğunu ancak imzalanan resmi metnin nükleer faaliyetler üzerinde uluslararası denetimi zorunlu kıldığını hatırlattı.