İklim Değişikliği Avrupa'da Dang Humması ve Tropikal Hastalıkları Artırıyor

Avrupa'da artan sıcaklıklar, dang humması ve chikungunya gibi tropikal hastalıkların yerel olarak yayılmasına neden oluyor. İtalya'nın Fano kentinde görülen 199 vakalık salgın, Asya kaplan sivrisineğinin kıtadaki tehlikeli yükselişini ve hastalıkların endemik hale gelme riskini ortaya koyuyor.

İtalya'da Gizemli Salgın

Eylül 2024'te İtalya'nın sahil kenti Fano'da acil servise başvuran hastalar; ellerde ve ayaklarda döküntü, ateş, bulantı ve ishal gibi gizemli semptomlar gösterdi. Yapılan testler sonucunda, genellikle tropikal bölgelerde görülen ve sivrisineklerle bulaşan dang humması tespit edildi. İlginç olan ise hastaların hiçbirinin yakın zamanda yurt dışına seyahat etmemiş olmasıydı. Ortak noktaları sadece Fano'daki belirli bir mahalleyi ziyaret etmiş olmalarıydı.

Ağustos ve Ekim 2024 arasında tespit edilen 199 vaka, Avrupa anakarasında bugüne kadar görülen en büyük yerel dang humması salgınlarından biri olarak kayıtlara geçti. İklim değişikliği nedeniyle artan sıcaklıklar, istilacı sivrisinek türlerinin Avrupa'da yayılmasına zemin hazırlıyor. Son yıllarda kıta genelinde eklem şişmesine neden olan chikungunya ve Batı Nil virüsü gibi diğer sivrisinek kaynaklı hastalıkların da arttığı bildiriliyor.

Asya Kaplan Sivrisineği Tehlikesi

Mevcut durumun ana sorumlusu olarak, bilimsel adıyla Aedes albopictus, bilinen adıyla Asya kaplan sivrisineği gösteriliyor. Birçok sivrisinek türünün aksine hem gündüz hem de gece ısırabilen bu tür, Avrupa'nın güneyinde halihazırda yerleşik popülasyonlar kurmuş durumda. İtalya Yeni Teknolojiler, Enerji ve Sürdürülebilir Ekonomik Kalkınma Ulusal Ajansı'ndan (ENEA) kıdemli araştırmacı Riccardo Moretti, bu türün kuzeye doğru ilerlemesinin beklendiğini belirtiyor.

Asya kaplan sivrisineği 20 ila 30 santigrat derece arasında en verimli dönemini yaşasa da, 10 derece civarında bile hayatta kalabiliyor. Moretti'ye göre bu durum, İngiltere gibi kuzey ülkelerinde bile yayılım için uygun koşulların oluşmaya başladığına işaret ediyor. Yunanistan gibi daha güneydeki ülkelerde ise sivrisinek sezonu giderek uzuyor; yetişkin sivrisineklerin aralık ayına kadar aktif kaldığı ve mart ayında yeniden ortaya çıktığı gözlemleniyor.

Hastalıklar Kalıcı Hale Gelebilir

Avrupa'da sivrisinek kaynaklı hastalık vakaları genellikle yaz sonuna doğru, seyahatten dönen kişilerin enfeksiyonu taşımasıyla ortaya çıkıyor. Ancak havaların soğumasıyla vakalar azalıyor. Uzmanlar, sivrisinek sezonunun uzaması halinde daha fazla yerel bulaş olabileceği konusunda uyarıyor. Moretti, tropikal hastalıkların Avrupa'nın bazı bölgelerinde endemik (sürekli var olan) hale gelme riskinin altını çiziyor.

Sıcaklıklardaki birkaç derecelik fark bile büyük bir etki yaratabiliyor. Bu yılın başlarında yapılan bir araştırma, kaplan sivrisineklerinin chikungunya virüsünü bulaştırması için gereken koşulların sanılandan daha düşük olduğunu ortaya koydu. Virüsün sadece 14 santigrat derecede bile yayılabildiği tespit edildi. Bu durum, küresel ısınma ile birlikte Avrupa'nın kalıcı bir halk sağlığı tehdidiyle karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor.