İklim Krizinde Kritik Eşik: Paris Anlaşması'nın 1,5 Derece Hedefi 2030'da Aşılabilir

Uluslararası bir bilim insanı ekibi tarafından hazırlanan yeni bir rapor, insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel ısınmanın tarihteki en yüksek seviyesine ulaştığını ortaya koydu. Dünya genelinde sera gazı emisyonlarının mevcut hızda devam etmesi durumunda, Paris Anlaşması ile belirlenen 1,5°C'lik kritik hedefin 2030 yılı civarında aşılabileceği uyarısı yapıldı.

Karbon Bütçesi Hızla Tükeniyor

17 ülkeden 56 farklı kurumda görev yapan 70'ten fazla bilim insanının katkısıyla hazırlanan çalışma, gezegenin giderek daha hızlı ısındığını gösteriyor. Araştırma verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla insan faaliyetlerine bağlı küresel ısınma seviyesi 1,37°C'ye ulaştı. Bilim insanları, küresel sıcaklık artışını 1,5°C'nin altında tutabilmek için kalan karbon bütçesinin 2026 başı itibarıyla yaklaşık 130 milyar ton CO2 seviyesine gerileyeceğini hesapladı.

Mevcut emisyon seviyeleri dikkate alındığında, bu bütçenin yaklaşık üç yıl içinde tamamen tükeneceği öngörülüyor. Küresel ölçekte emisyonlarda acil ve radikal bir düşüş sağlanamazsa, 2015 yılında kabul edilen ve iklim krizi ile mücadelenin temelini oluşturan Paris Anlaşması hedeflerinin ulaşılmaz hale geleceği belirtiliyor.

Sera Gazı Emisyonlarında Yeni Rekor

Rapor, 2024 yılında küresel sera gazı emisyonlarının 56,8 milyar ton CO2 eşdeğerine ulaşarak yeni bir rekor kırdığını belgeliyor. Bu artışın temel nedeni olarak fosil yakıt kullanımındaki ısrar gösteriliyor. Atmosferdeki karbondioksit yoğunluğu milyonda 425,6 parçacık (ppm) seviyesine yükselirken, metan gazı yoğunluğu ise milyarda 1.936,3 parçaya ulaştı.

Okyanuslar ve Karalar Alarm Veriyor

Isınmanın etkileri sadece atmosferle sınırlı kalmıyor. 2025 yılında küresel ortalama deniz seviyesi, 1901 yılına kıyasla toplam 23 santimetrelik artışla yeni bir rekor seviyeye ulaştı. Okyanusların, insan faaliyetleri sonucu oluşan fazla ısının büyük bir bölümünü emmesi nedeniyle 2024 yılında ortalama deniz yüzeyi sıcaklıkları da tarihin en yüksek ikinci seviyesine çıktı.

Karalardaki durum da benzer bir tablo çiziyor. Son on yıldaki ortalama maksimum kara sıcaklıkları, önceki on yıla kıyasla yaklaşık yarım derece daha yüksek ölçüldü. Uzmanlar, bu değişimin dünya genelinde aşırı sıcak hava olaylarının, kuraklıkların ve küresel ısınma kaynaklı doğal afetlerin daha sık yaşanmasına zemin hazırladığını vurguluyor.