İsviçre, Auschwitz'in 'Ölüm Meleği' Mengele'ye Ait Gizli Dosyaları Açıyor

İsviçre Federal İstihbarat Servisi, İkinci Dünya Savaşı'nın en kötü şöhretli Nazi savaş suçlularından biri olan Josef Mengele'ye ait gizli dosyaları nihayet erişime açacağını duyurdu. "Ölüm Meleği" olarak bilinen Mengele'nin İsviçre ile olan karanlık bağlantılarını aydınlatması beklenen bu dosyalar, normal şartlarda 2071 yılına kadar mühürlü kalacaktı.

Auschwitz'den Kaçış ve İsviçre Bağlantısı

Almanya'nın Waffen SS birliklerinde doktor olarak görev yapan Josef Mengele, Nazi işgali altındaki Polonya'da bulunan Auschwitz toplama kampında yaklaşık 1,1 milyon kişinin ölümünden sorumlu tutuluyor. Mahkûmlar üzerinde yaptığı sadist tıbbi deneyler nedeniyle "Ölüm Meleği" lakabını alan Mengele, savaşın ardından sahte kimlikle Avrupa'dan kaçmayı başardı. Kuzey İtalya'daki İsviçre konsolosluğundan aldığı Kızılhaç belgeleriyle Güney Amerika'ya giden savaş suçlusunun, bu süreçte İsviçre'yi bir transit ülke olarak kullandığı biliniyor.

Zürih'teki Gizemli Daire ve İstihbarat Takipleri

Resmi kayıtlara göre hayatının geri kalanını Güney Amerika'da geçiren Mengele'nin, 1956 yılında oğlu Rolf ile İsviçre Alpleri'nde tatil yaptığı biliniyor. Ancak İsviçreli tarihçi Regula Bochsler'in araştırmaları, 1959'da hakkında uluslararası yakalama kararı çıkarılan Mengele'nin İsviçre'ye geri dönmüş olabileceğini gösteriyor. Haziran 1961'de Avusturya istihbarat birimlerinin, Mengele'nin sahte isimle İsviçre topraklarında olabileceği konusunda yetkilileri uyardığı ortaya çıktı.

Aynı dönemde Mengele'nin eşinin Zürih'te uluslararası havalimanına yakın mütevazı bir daire kiralaması ve kalıcı oturum izni başvurusu yapması şüpheleri artırdı. Zürih polis kayıtları, 1961 yılında bu dairenin gözetim altında tutulduğunu ve Bayan Mengele'nin aracında kimliği belirsiz bir erkekle görüldüğünü belgeliyor.

2071 Yılına Kadar Mühürlenen Sırlar

Tarihçi Bochsler, 2019 yılında İsviçre Federal Arşivi'ne başvurarak bu döneme ait dosyaları incelemek istedi ancak talebi reddedildi. Dosyalar, ulusal güvenlik gerekçesiyle ve ailenin korunması amacıyla 2071 yılına kadar mühürlenmişti. 2025 yılında bir başka tarihçi Gérard Wettstein'ın yaptığı benzer bir başvuru da aynı akıbeti yaşadı.

Wettstein, dosyaların kapalı tutulmasının komplo teorilerini beslediğini belirterek bu durumu eleştirmişti. Gelen yoğun baskıların ardından İsviçre Federal İstihbarat Servisi geri adım atarak dosyaları açacağını duyurdu, ancak bu işlemin tam olarak ne zaman gerçekleşeceğine dair net bir takvim henüz paylaşılmadı. Bu gelişme, İkinci Dünya Savaşı tarihinin karanlıkta kalan bazı noktalarının aydınlatılması için büyük bir adım olarak değerlendiriliyor.