Küba'nın Enerji Krizinde Yeni Dönem: ABD Yakıtı Sosyal Yapıyı Değiştiriyor

ABD'nin Küba'ya yönelik 60 yıllık ambargosunda uyguladığı istisna, Amerikan şirketlerinin adadaki özel işletmelere yakıt ihraç etmesine olanak tanıdı. Bu gelişme, Küba'nın devlet kontrolündeki enerji sektöründe özel teşebbüsün payını artırırken, karaborsanın büyümesine ve toplumsal yapıda belirgin değişimlere yol açıyor.

Enerji Krizine Karşı ABD Yakıtı

Geleneksel tedarikçiler olan Venezuela ve Meksika'dan yapılan petrol sevkiyatlarının azalması, Küba'da kamu ulaşımı, sağlık ve eğitim gibi temel hizmetleri durma noktasına getirdi. ABD Ticaret Bakanlığı'nın sağladığı muafiyet kapsamında, şubat ve mayıs ayları arasında adaya yaklaşık 900 bin varil ABD yakıtı ulaştı. Bu miktar, 1959 devriminden bu yana ABD'den Küba'daki özel restoran, perakendeci ve taksilere yapılan ilk büyük çaplı sevkiyat olarak kayıtlara geçti.

Gelir Adaletsizliği ve Karaborsa Büyüyor

İthal edilen yakıt, elektrik kesintilerinde jeneratörlerin çalışmasını ve özel araçların trafiğe çıkmasını sağlayarak belirli bir kesimin hayatını kolaylaştırıyor. Ancak Küba'da ortalama devlet maaşının ayda yaklaşık 10 dolar seviyesinde olması, yüksek fiyatlı akaryakıtı geniş halk kitleleri için erişilmez kılıyor. Bu durum, ülkede ekonomi içindeki gelir adaletsizliğini giderek derinleştiriyor.

Hükümetten Ekonomik Reform Adımları

Krizle başa çıkmaya çalışan Küba hükümeti, şubat ayında özel işletmelere kendi kullanımları için yakıt ithal etme izni verdi. Haziran ayında ise enerji sektörünü özel ve yabancı yatırımcılara açmayı hedefleyen geniş kapsamlı bir reform paketi kabul edildi. Temmuz sonu itibarıyla yaklaşık 200 özel Küba şirketine toptan yakıt dağıtımı yapma yetkisi verilirken, ilk yabancı yatırım ortaklığı da onaylandı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, sivil toplum ve özel sektörün yakıt ithal edebildiğini doğruladı. Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel ise ambargoyu eleştirerek, atılan adımların ABD'yi memnun etmek için değil, zorunluluktan yapıldığını ve ulusal varlıkların tamamen özelleştirilmeyeceğini vurguladı. Uzmanlar, ithal edilen yakıtın adanın toplam ihtiyacının küçük bir kısmını karşılamasına rağmen, Küba'nın on yıllardır süregelen sosyo-ekonomik yapısında kalıcı dönüşümler yarattığını belirtiyor.