NOAA Resmen Açıkladı: Küresel İklimi Etkileyecek 'Süper El Niño' Başladı
2 dk okumawired
PAYLAS:
İçeriğe Atla
Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), küresel iklim üzerinde geniş çaplı etkileri olan El Niño doğa olayının resmen başladığını duyurdu. Doğu tropikal Pasifik'teki normalden sıcak sularla karakterize edilen bu fenomenin, bu yıl rekor seviyede güçlü olması bekleniyor.
El Niño'nun ölçümü için çeşitli yöntemler bulunsa da, NOAA'nın temel kriteri Pasifik'in belirli bir bölgesindeki (NINO3.4) sıcaklıkların üç aylık bir dönem boyunca ortalamanın 0,5 santigrat derece üzerine çıkmasına dayanıyor. Pasifik Okyanusu, son haftalarda sıcaklıklarda yaşanan hızlı artış sayesinde bu eşiği aştı. Ayrıca, batıdan esen rüzgarların suları biriktirmesi sonucu doğu tropikal Pasifik'te deniz seviyesinin 18 santimetreye kadar yükselmesi gibi başka belirtiler de gözlemleniyor.
Okyanus sıcaklıklarındaki bu değişim, bölgesel olarak atmosferi etkiliyor ve ardından dünya genelindeki hava durumunda zincirleme reaksiyonlara yol açıyor. Bu durum, ABD'nin güneybatısında yağışlı hava ihtimalini artırırken, Atlantik kasırga sezonunun aktif geçme olasılığını düşürüyor. Aynı zamanda Endonezya ve Afrika'nın Sahel bölgesi gibi yerlerde kuraklık riskini artırıyor. El Niño ayrıca atmosfere ekstra ısı salarak, halihazırda ısınmakta olan gezegenin sıcaklığını daha da yükseltiyor. Uzmanlar, bu durumu atmosferi harekete geçiren bir motorun çalışmasına benzetiyor.
Şu anki en önemli soru, bu yılki El Niño'nun ne kadar güçlü olacağı ve etkilerinin boyutudur. NOAA, bu yılki fenomenin 2 santigrat derece eşiğini aşarak süper El Niño olarak nitelendirilme ihtimalini yüzde 63 olarak öngörüyor. Ancak bazı iklim modelleri, bu eşiğin çok daha büyük bir farkla aşılabileceğini ve tarihin en güçlü El Niño'sunun yaşanabileceğini gösteriyor.
Tarihsel verilere bakıldığında, süper eşiğe ulaşan önceki dört El Niño olayının dünya çapında yaygın sorunlara yol açtığı görülüyor. Kayıtlara geçen ilk olay olan 1982-83 dönemi Mead Gölü'nün taşmasına neden olurken, 1997-98 versiyonu Endonezya'nın tarihindeki en kötü kuraklığa yol açtı. En son 2023-24'te yaşanan olay ise Güney Afrika'da son 100 yılın en kötü kuraklığına neden olarak 61 milyon insanın gıda yardımına ihtiyaç duymasına yol açmıştı.
Bu yılki El Niño ile ilgili bir diğer kritik sorun ise dünyanın insanlık tarihindeki en sıcak dönemini yaşıyor olması. Fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanan artan sıcaklıklara uyum sağlamakta zorlanan mercan resifleri, okyanustaki aşırı ısı nedeniyle daha fazla zarar görüyor. Mevcut küresel ısınmanın üzerine bir de El Niño'nun eklenmesiyle, önümüzdeki yıllarda sıcaklık rekorlarının kırılması muhtemel görünüyor.
El Niño'nun küresel sıcaklıkları artırması, Türkiye'de yaz aylarında aşırı sıcak hava dalgalarına ve tarımsal rekolteyi etkileyebilecek kuraklık risklerine yol açabilir.
Tarım ve gıda sektöründeki işletmeler, değişen yağış rejimleri ve kuraklık nedeniyle tedarik zinciri sorunları yaşayabilir.
Su yönetimi ve tarım teknolojileri (agritech) alanındaki girişimlere yönelik yatırımlar hız kazanabilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.
