Orta Doğu'daki Çatışmalar Asılsız 'Bulut Çalma' Komplolarını Nasıl Tetikledi?
2 dk okumabbc-turkce
PAYLAS:

ABD ve İsrail'in İran ile yaşadığı jeopolitik gerilimler, sosyal medyada "bulut çalma" ve iklim manipülasyonu iddialarını yeniden gündeme taşıdı. Özellikle Irak ve Türkiye'deki bazı kesimler, son dönemdeki yoğun yağışları ABD uçaklarının bölgedeki operasyonlarını durdurmasına bağlarken, bilim insanları bu iddiaların hiçbir bilimsel dayanağı olmadığını belirtiyor.
Iraklı milletvekili Abdullah el-Haykani, katıldığı bir televizyon programında Türkiye ve İran'ın, ABD uçaklarını bulut parçalamak ve çalmakla suçladığını öne sürdü. El-Haykani, Irak'ta son haftalarda artan yağışların, ABD'nin İran ile meşgul olmasından kaynaklandığını iddia etti. Ancak Irak Meteoroloji Kurumu sözcüsü Emir el-Cebiri, bu açıklamaları "ne bilimsel ne de mantıklı" bularak reddetti ve 2026 yılına kadar sürecek yağışlı dönemin aylar öncesinden tahmin edildiğini hatırlattı.
Benzer asılsız iddialar Türkiye'deki sosyal medya platformlarında da geniş yankı buldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de son 66 yılın en yağışlı şubat ayının yaşanması, komplo teorisyenleri tarafından hava sahasının kapanmasına bağlandı. Milyonlarca kez görüntülenen paylaşımlarda, Amerikan uçaklarının uçamaması nedeniyle "bulut çalamadığı" ve bu sayede yağışların arttığı öne sürüldü.
Uzmanlar, kamuoyundaki bu yanlış anlaşılmaların merkezinde bulut tohumlama (cloud seeding) teknolojisinin yattığını belirtiyor. Birleşmiş Milletler Üniversitesi'nden Kaveh Madani, bu iddiaların iklim sistemine dair bilgi eksikliğinden kaynaklandığını vurguluyor. Bulut tohumlama, uçaklardan gümüş iyodür gibi maddeler salınarak mevcut bulutların yağış bırakma ihtimalini artırmayı hedefleyen bir iklim müdahale tekniği olarak biliniyor.
Abu Dhabi'deki Halife Üniversitesi'nden Prof. Diana Francis, bu işlemin havayı kontrol etmekten ziyade "var olan bulutu hafifçe dürtmek" olduğunu ifade ediyor. Bilimsel araştırmalar, bulut tohumlamanın yağış ihtimalini en fazla %15 oranında artırabildiğini ve bir bölgedeki bulutlara müdahale etmenin komşu bölgeleri yağıştan mahrum bırakmadığını, yani "bulut hırsızlığı" diye bir kavramın fiziksel olarak mümkün olmadığını kanıtlıyor.
Türkiye'de son dönemde yaşanan rekor yağışların sosyal medyada asılsız komplo teorileriyle ilişkilendirilmesi, kamuoyunda iklim ve meteoroloji konularında dezenformasyon yaratıyor.
Meteoroloji ve iklim konularında hızla yayılan dezenformasyon, resmi kurumların halkı bilgilendirme ve kriz iletişimi stratejilerini güçlendirmesini gerektirebilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.



