Sarımsağın Sivrisinekleri Neden Uzak Tuttuğu ve Üremelerini Engellediği Kanıtlandı

Yale Üniversitesi bilim insanları, yüzyıllardır doğal bir sivrisinek kovucu olarak bilinen sarımsağın bu özelliğinin ardındaki bilimsel mekanizmayı çözdü. Yapılan araştırmalar, sarımsağın sadece böcekleri uzak tutmakla kalmayıp, aynı zamanda üremelerini ve yumurtlamalarını da tamamen engellediğini ortaya koydu.

Meyve Sinekleri Üzerinde Çarpıcı Sonuçlar

Araştırma ekibi, uçan haşerelerin üreme davranışlarına müdahale edebilecek doğal bileşikleri belirlemek amacıyla 43 farklı meyve ve sebze üzerinde fitokimyasal analizler gerçekleştirdi. Model organizma olarak genellikle yiyecekler üzerinde çiftleşen meyve sinekleri kullanıldı. Test edilen ürünlerin hiçbirinde afrodizyak etkisi görülmezken, sarımsağın çiftleşme ve yumurtlama süreçlerini tamamen bloke ettiği tespit edildi.

Bu çarpıcı bulgunun ardından bilim insanları, etkinin kaynağını bulmak için sarımsağın sineklerin tat ve koku alma duyuları üzerindeki etkisine odaklandı. Yapılan iki farklı deney sonucunda, üreme davranışlarını engelleyen asıl faktörün koku değil, tat alma duyusu olduğu anlaşıldı.

TrpA1 Reseptörü ve Genetik Değişim

Sarımsağın kimyasal analizini yapan ekip, bu etkiye neden olan bileşiğin dialil disülfit olduğunu belirledi. Bu madde, sineğin tat alma organlarında bulunan ve potansiyel olarak zararlı tatları algıladığında anında reddetme tepkilerini tetikleyen TrpA1 adlı duyusal bir reseptör üzerinde etkili oluyor.

Cell dergisinde yayımlanan makaleye göre sarımsak, bu reseptörü içeren acı tada duyarlı nöronları spesifik olarak aktive ediyor. Bu aktivasyon sadece fiziksel bir kaçınma reaksiyonuna yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda tokluk hissiyle yakından ilişkili bir genin ifadesini değiştirerek moleküler düzeyde de farklılıklar yaratıyor. Artan tokluk hissinin, özellikle dişilerde çiftleşme ve üremeyi sınırlayan davranışları yönlendirdiği düşünülüyor.

Tarım ve İnsan Sağlığı İçin Yeni Bir Umut

Deneyler sadece meyve sinekleriyle sınırlı kalmadı; sarı humma, dang humması ve Zika virüsü gibi hastalıkları bulaştıran iki sivrisinek türü ile çeçe sinekleri üzerinde de tekrarlandı. Tüm testler, sarımsağın üremeyi caydırmak için etkili bir çözüm olarak kullanılabileceğini gösterdi.

Yale Üniversitesi profesörü ve çalışmanın ortak yazarı John Carlson, sarımsağın dünya çapında yetiştirilen ucuz bir bitki olduğuna dikkat çekerek, hem insan sağlık alanında hem de tarım sektörüne zarar veren böcek zararlılarını kontrol etmek için güçlü bir araç olabileceğini belirtti. Carlson ayrıca, Bram Stoker'ın 1897 tarihli Dracula romanındaki sarımsak kullanımına atıfta bulunarak yazarın haklı olabileceğini ifade etti.