Tek Dozluk Gen Düzenleme Tedavisi Kötü Kolesterolü Yüzde 62 Düşürdü
2 dk okumaars-technica
PAYLAS:

Kötü kolesterolü (LDL) tek bir infüzyonla uzun vadeli olarak düşürmeyi hedefleyen deneysel gen düzenleme tedavisi VERVE-102, erken aşama klinik denemelerde umut verici sonuçlar elde etti. New England Journal of Medicine'da yayımlanan Faz 1 güvenlik denemesi verilerine göre, tedavi uygulanan hastalarda ciddi bir yan etki görülmezken, yüksek doz alan grupta kolesterol seviyelerinde yüzde 62'ye varan düşüş kaydedildi.
VERVE-102, kolesterol metabolizmasında merkezi bir rol oynayan karaciğer hücrelerini hedef alan mRNA tabanlı bir gen düzenleme tasarımı kullanıyor. Tedavi, karaciğer hücreleri tarafından kolayca alınabilen nanopartiküller içine paketlenmiş mRNA moleküllerinden oluşuyor. Bu moleküller, hücreye CRISPR-Cas9 gen düzenleme mekanizmasının modifiye edilmiş bir versiyonu olan adenin baz düzenleyici proteini üretmesi için gerekli talimatları veriyor.
Sistemin temel amacı, kanda LDL seviyelerini düzenleyen PCSK9 enzimini kodlayan geni kalıcı olarak devre dışı bırakmak. Kılavuz RNA, baz düzenleyici proteini PCSK9 genindeki tek bir DNA bazını değiştirmeye yönlendiriyor. Bu değişiklik, hücresel mekanizmanın erken bir durdurma sinyali okumasına neden olarak enzimin üretimini engelliyor ve böylece kanda daha fazla LDL reseptörünün aktif kalmasını sağlıyor.
Toplam 35 hastanın katıldığı denemede, araştırmacılar güvenliği test etmek için kademeli olarak artan dozlar uyguladı. Vücut ağırlığı başına 0.3 mg'dan başlayan dozlar, en yüksek seviye olan 1 mg/kg'a kadar çıkarıldı. En yüksek dozu alan yedi katılımcıdan elde edilen veriler, PCSK9 seviyelerinde yüzde 88, kötü kolesterolde ise yüzde 62 oranında çarpıcı bir düşüş olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar, tedavinin etkisinin doza bağlı olarak arttığını ve şu ana kadar elde edilen 18 aylık takip verilerinde bu düşüşün kalıcılığını koruduğunu belirtiyor. Uzmanlara göre, yüksek kolesterol hastalarında bu boyuttaki bir azalmanın 20 yıl boyunca sürdürülmesi, arterlerdeki plak birikimine bağlı kardiyovasküler hastalık riskini tahmini olarak yüzde 50 oranında azaltabilir. Tedavinin uzun vadeli etkilerini doğrulamak için daha geniş çaplı klinik çalışmaların yapılması planlanıyor.
Bu gen düzenleme teknolojisi, Türkiye'de en yaygın ölüm nedeni olan kalp-damar hastalıklarının tedavisinde gelecekte devrim yaratabilir ve yerel biyoteknoloji ekosistemini etkileyebilir.
Türk ilaç ve sağlık şirketleri, gen düzenleme ve mRNA tabanlı tedaviler konusunda yeni Ar-Ge ortaklıkları ve lisans anlaşmaları kurabilir.
Türk genetik ve biyomühendislik araştırmacıları için CRISPR ve baz düzenleme teknolojilerinde yeni akademik ve ticari çalışma alanları açılabilir.
Sağlık Bakanlığı ve TİTCK'nın gelecekte tek dozluk kalıcı genetik tedavilerin onay, fiyatlandırma ve SGK geri ödeme süreçleri için yeni regülasyonlar hazırlaması gerekebilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.



