Trump Diplomatik Geleneği Bozuyor: Tayvan Lideri Lai Ching-te ile Doğrudan Görüşecek

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'un 1979 yılından bu yana sürdürdüğü diplomatik teamülleri yıkarak Tayvan lideri Lai Ching-te ile doğrudan bir görüşme gerçekleştireceğini duyurdu. Masada, Tayvan'ın savunma kapasitesini artırmayı hedefleyen 14 milyar dolarlık devasa bir silah satışı paketi bulunuyor. Bu hamle, ABD-Çin ilişkilerinde yeni bir gerilim potansiyeli taşıyor.

Diplomatik Gelenekte Keskin Sapma

ABD ve Tayvan liderleri, Washington'un Pekin hükümetini resmi olarak tanıdığı 1979 yılından bu yana doğrudan bir temas kurmamıştı. Trump'ın silah satışı kararı öncesinde Lai Ching-te ile görüşeceğini açıklaması, ABD'nin uzun süredir yürüttüğü denge politikasında önemli bir kırılmaya işaret ediyor. Trump konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Onunla konuşacağım. Herkesle konuşuyorum, Tayvan meselesi üzerinde çalışacağız" ifadelerini kullandı.

Pekin yönetimi Tayvan'ı kendi toprağı olarak görüyor ve gerekirse güç kullanarak kontrol altına alma seçeneğini masada tutuyor. 2024'te göreve gelen Lai ise adanın savunmasını güçlendirmek için tarihi adımlar atıyor. ABD, 1979 tarihli Tayvan İlişkileri Yasası kapsamında adaya savunma amaçlı silahlar sağlamakla yükümlü olsa da, bu süreci Çin ile olan diplomatik ilişkilerini gözeterek yürütmek zorunda kalıyordu.

14 Milyar Dolarlık Silah Paketi Masada

Gündemdeki en önemli konulardan biri, İHA savar ekipmanlar ve hava savunma füze sistemlerini içeren 14 milyar dolarlık silah paketi. Trump, bu devasa satışa onay verip vermeyeceğine henüz karar vermediğini belirtti. Financial Times'ın aktardığına göre Pekin, Trump'ın silah anlaşması konusundaki net tavrını görene kadar Pentagon yetkilisi Elbridge Colby'nin planlanan Çin ziyaretini bekletme kararı aldı.

Geçtiğimiz hafta Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Pekin'de bir araya gelen Trump, ikili ilişkilerini "harika" olarak nitelendirmişti. Ancak Çin tarafı, Tayvan'ın ABD ile ilişkilerdeki en hassas mesele olduğunu ve konunun yanlış yönetilmesinin iki süper güç arasında ciddi bir çatışma riski doğurabileceğini açıkça vurguladı.

Geçmiş Taahhütler Raflara Kalkıyor

Trump'ın açıklamaları sadece görüşme geleneğini değil, geçmiş diplomatik sözleri de sarsıyor. ABD, 1982 yılında Tayvan'a, silah satışları konusunda Pekin ile istişare etmeyeceği yönünde güvence vermişti. Ancak Trump, silah satışlarını Şi ile "ayrıntılı biçimde" görüştüğünü belirterek bu taahhüdü fiilen rafa kaldırdı ve 1980'lerin "çok geride kaldığını" savundu.

Tayvan lideri Lai ise Trump-Şi görüşmesinin ardından yaptığı açıklamalarda, Tayvan'ın egemen ve bağımsız bir ülke olduğunun altını çizdi. Lai, Tayvan Boğazı'ndaki barışın pazarlık konusu yapılamayacağını belirterek, ABD'nin silah satışlarının bölgesel istikrar için kilit bir unsur olduğunu yineledi. Bu gelişmeler, küresel politika ve ekonomi dengeleri üzerinde sarsıcı etkiler yaratma potansiyeli taşıyor.