Trump Yönetimi ve Türkiye Arasında CAATSA Yaptırımlarını Kaldırma Mesaisi

ABD Başkanı Donald Trump'ın Ankara temaslarında öne çıkan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması hedefi, iki ülke diplomasisinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Görüşmelerde S-400 hava savunma sisteminin akıbeti ve Türkiye'nin F-35 programına olası dönüşü ana gündem maddelerini oluşturuyor.

Diplomatik Trafik Hız Kazanıyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelen Donald Trump, iki ülke ilişkilerinin geleceğine dair olumlu mesajlar verdi. Özellikle 2020 yılından bu yana uygulanan CAATSA (Amerikan Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası) yaptırımlarının kaldırılması konusu görüşmenin merkezinde yer aldı. Liderler zirvesinin ardından Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da sürecin takibi için bir araya geldi.

Trump, Türkiye'nin F-35 savaş uçakları programına dönüşü konusunda henüz kesin bir karar vermediğini belirtse de, genel tavrının olumlu olduğunu vurguladı. Yaptırımların kaldırılmasına yönelik teknik çalışmaların ise ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve Dışişleri Bakanı Rubio tarafından yürütüldüğü açıklandı.

Kongre Engeli ve S-400 Düğümü

Yaptırımların kalıcı olarak kaldırılmasının önündeki en büyük engeli, CAATSA'nın 2017 yılında ABD Kongresi tarafından kabul edilen bir federal yasa olması oluşturuyor. Yasada yer alan sert koşullar, Türkiye'nin Rusya'dan aldığı S-400 sistemlerini elinde bulundurduğu sürece yaptırımların devam etmesini öngörüyor. Bu durum, Trump yönetiminin hareket alanını önemli ölçüde daraltıyor.

ABD Kongresi, 2022 yılında benzer bir durumu Hindistan için çözmüş ve Asya-Pasifik müttefikine özel bir yasa çıkararak yaptırım muafiyeti sağlamıştı. Türkiye için de benzer kalıcı bir yasal düzenleme yapılması veya diplomasi kanallarıyla yeni bir formül üretilmesi gerekiyor. Ankara'nın beklentisi, geçici çözümler yerine kalıcı bir yasal güvence elde etmek yönünde.

Geçici Muafiyet ve Çözüm Arayışları

CAATSA, ABD Başkanı'na yaptırımları geçici süreyle askıya alma yetkisi tanıyor. Ancak Trump'ın bu yetkiyi kullanabilmesi için, Türkiye'nin S-400'leri kullanmayacağına dair kapsamlı bir raporu Kongre'ye sunması şart. Geçici muafiyet formülünün, uzun vadeli savunma sanayii planlamaları açısından Ankara tarafından çok tercih edilmediği belirtiliyor.

Sürecin kilidini açacak asıl gelişmenin, 2019'da Türkiye'ye getirilen ve test atışları dışında aktif edilmeyen S-400 sistemleri için bulunacak ortak bir formül olacağı öngörülüyor. Tarafların, hem ABD'nin hem de Rusya'nın itiraz etmeyeceği bir çözüm üzerinde çalıştığı tahmin ediliyor.