Trump Yönetiminin Kesintileri Afrika'daki Ebola Salgınını Nasıl Körükledi?

Orta ve Doğu Afrika'da etkisini artıran yeni bir Ebola salgını, ABD yönetiminin dış yardım ve küresel sağlık kuruluşlarına yönelik bütçe kesintileri nedeniyle ciddi bir kriz halini alıyor. Küresel sağlık uzmanları, temel tıbbi malzemelere erişimin kısıtlandığını ve müdahale sisteminin çökme noktasına geldiğini vurguluyor.

Fon Kesintileri ve Ekipman Sıkıntısı

Yoksullukla mücadele eden sivil toplum kuruluşu CARE'in Demokratik Kongo Cumhuriyeti Direktörü Amadou Bocoum, maske ve el dezenfektanı gibi temel tıbbi ekipmanların yanı sıra test bileşenlerinin de yetersiz olduğunu belirtiyor. Bocoum, fon kesintileri nedeniyle acil durumlara anında tepki veremediklerini ifade ediyor. Uzmanlar, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı'nın (USAID) kapatılmasına yönelik adımların, hastalık önleme sistemini giderek daha parçalı ve zayıf bir hale getirdiği konusunda uyarıyor.

Salgın deneyimi olan mevcut bir Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) çalışanı, mevcut durumu "kusursuz bir fırtına" olarak nitelendiriyor. Çalışan, müdahale konusunda çok geride kaldıklarını ve iş gücünün tükenmişlik sendromuyla mücadele ettiğini vurguluyor.

Hızla Yayılan Bundibugyo Varyantı

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 16 Mayıs'ta Ebola salgınını "uluslararası öneme sahip acil durum" olarak ilan etti. Bundibugyo olarak bilinen bu Ebola türü için şu anda herhangi bir aşı veya tedavi bulunmuyor. 19 Mayıs itibarıyla 530'dan fazla onaylanmış vaka ve 134 ölüm kaydedilirken, bu sayıların hızla arttığı bildiriliyor. CDC verilerine göre, bu türü kapan kişilerin yüzde 25 ila 50'si hayatını kaybediyor.

Salgın ilk olarak Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin Güney Sudan ve Uganda'ya sınır olan Ituri bölgesinde tespit edildi. Kongo'dan Uganda'nın başkenti Kampala'ya seyahat eden kişilerde de vakalar doğrulandı. Bölgedeki yoğun sınır hareketliliği, virüsün yayılma riskini daha da artırıyor.

DOGE'nin Sağlık Kurumlarına Etkisi

Şubat 2025'te, Elon Musk'ın liderliğindeki Hükümet Verimliliği Bakanlığı (DOGE), USAID'i dağıtma sürecini başlattı. Musk, Ebola önleme fonlarının "yanlışlıkla" kesildiğini ve geri yüklendiğini iddia etse de, bulaşıcı hastalıkları önlemeye yönelik hayati çalışmalar tam anlamıyla eski haline dönmedi. DOGE ayrıca CDC'nin bütçesinde de büyük kesintilere giderek küresel sağlık sisteminin kilit oyuncularından birini zayıflattı.

Nisan 2025'te ise Trump yönetimi, ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri'ne bağlı bir tesise Ebola araştırmalarını durdurma talimatı verdi. Geçmişte altı Ebola salgınının kontrol altına alınmasında kritik rol oynayan USAID'in eksikliği, sahada büyük bir boşluk yaratıyor. Uzmanlar, WHO'nun da ABD tarafından fonlanmaması nedeniyle bu boşluğun doldurulamadığını belirtiyor.