Avrupa Birliği'nden Tarihi Karar: Satılmayan Kıyafetlerin İmhası Artık Yasak
2 dk okumadonanimhaber
PAYLAS:
İçeriğe Atla
Avrupa Birliği (AB), tekstil sektöründeki devasa israfın önüne geçmek amacıyla satılmayan kıyafet, ayakkabı ve aksesuarların imha edilmesini resmen yasakladı. Sürdürülebilir Ürünler için Eko-tasarım Yönetmeliği (ESPR) kapsamında yürürlüğe giren bu yeni kural, özellikle lüks markaların ve hızlı moda devlerinin stok yönetimini kökten değiştirecek.
Yeni düzenleme ilk etapta 250'den fazla çalışanı bulunan ve yıllık net cirosu 50 milyon euroyu aşan büyük ölçekli şirketleri kapsıyor. Bu firmalar artık satılamayan tekstil ürünlerini yakmak veya çöpe göndermek yerine alternatif çözümler bulmak zorunda kalacak. Şirketlerin önceliği; indirim kampanyaları düzenlemek, ürünleri farklı pazarlara yönlendirmek, hayır kurumlarına bağışlamak veya geri dönüşüm süreçlerine dahil etmek olacak.
Ürünlerin imha edilmesine yalnızca çok sınırlı ve zorunlu durumlarda izin verilecek. İnsan sağlığı açısından risk oluşturan, hasarlı, sahte veya belgelenmiş bağış girişimlerine rağmen kabul edilmeyen ürünler bu yasağın dışında tutulacak. Ancak bu istisnalardan faydalanmak isteyen markaların ciddi yükümlülükleri bulunuyor.
Firmalar, hangi ürünleri neden imha ettiklerini detaylı yıllık raporlarla açıklamak ve bu kayıtları en az beş yıl boyunca saklamakla yükümlü kılındı. Avrupa Komisyonu, tüm şirketlerin standart bir formatta bildirim yapabilmesi için Şubat 2027'de merkezi bir raporlama sistemini devreye almayı planlıyor.
Avrupa Komisyonu verilerine göre, AB sınırları içinde satılmayan tekstil ürünlerinin yaklaşık yüzde 4 ila 9'u her yıl çöplüklere gönderiliyor veya yakılıyor. Bu israfta, internet üzerinden yapılan alışverişlerdeki yüksek iade oranlarının payı oldukça büyük. AB genelinde e-ticaret platformlarından alınan moda ürünlerinin yaklaşık beşte biri iade ediliyor ve bu ürünlerin önemli bir kısmı yeniden satışa sunulamıyor.
Şu an sadece büyük işletmeleri hedef alan yasak, ilerleyen yıllarda daha geniş bir kitleye uygulanacak. Temmuz 2030'dan itibaren orta ölçekli işletmeler de bu kurallara tabi olacak, küçük işletmeler ise şimdilik muafiyetlerini koruyacak. Kurallara uymayan şirketler, ulusal denetim makamları tarafından kesilecek ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalacak.
AB'nin bu kararı, Avrupa'ya yoğun tekstil ihracatı yapan Türk üreticileri ve AB pazarında faaliyet gösteren büyük Türk perakende markalarını doğrudan etkileyecektir.
AB pazarında faaliyet gösteren büyük Türk tekstil ve e-ticaret markaları, stok yönetimi ve iade süreçlerini yeni yasalara göre revize etmek zorunda kalacak.
Türk tekstil üreticileri, Avrupalı markaların sürdürülebilirlik ve sıfır atık taleplerine uyum sağlamak için üretim süreçlerini ve atık yönetimlerini güncellemek durumunda kalabilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.
