BDDK'dan Tasarruf Finansmanına Yeni Düzenleme: 1 Ekim'de Neler Değişiyor?

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), tasarruf finansmanı sektöründe 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girecek yeni kuralları duyurdu. Yeni düzenlemeler, vatandaşların birikimlerinin daha güvenli alanlarda değerlendirilmesini sağlarken, şirketlerin fon yönetimi ve sözleşme yapılarına katı sınırlar getiriyor.

Fon Yönetiminde Sıkı Denetim ve Yeni Kurallar

Türkiye'de faizsiz ev ve araç sahibi olma modeli olarak bilinen tasarruf finansmanı sistemi, 2021 yılından bu yana BDDK denetiminde kademeli olarak sıkılaştırılıyor. Yeni talimatnamede en dikkat çekici başlık, tasarruf sahiplerinden toplanan fonların nerede tutulacağı oldu. Kurul, havuzda biriken kaynakların riskli varlıklara yönelmesini engellemek amacıyla, bu paranın hızla nakde çevrilebilir ve düşük riskli enstrümanlarda değerlendirilmesini zorunlu kılıyor.

Yeni kurallara göre şirketler, müşteri kaynaklarını yalnızca üç alanda tutabilecek. Bunlar; katılım bankalarındaki TL cinsi özel cari hesaplar, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen altına dayalı olmayan TL cinsi yurt içi kira sertifikaları (sukuk) ve risk değeri 1 veya 2 olan TL cinsi katılım esaslı yatırım fonları olarak belirlendi. Böylece müşteri paralarının döviz, altın veya yüksek riskli fonlarda değerlendirilmesi tamamen yasaklanmış oldu.

Sözleşme Limitleri ve Risk Yönetimi

Kurul, havuzda getirisiz bekleyen tutarlara da müdahale etti. Günlük nemasız bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2'sini aşmaması kararlaştırıldı. Enflasyon etkisiyle güncelliğini yitiren sözleşme limitleri de yeniden düzenlendi. Genel sözleşmelerde "yüksek tutarlı" sayılma eşiği 5 milyon liraya, konut veya çatılı iş yeri sözleşmelerinde ise 12 milyon 500 bin liraya yükseltildi.

Risk yoğunlaşmasını önlemek adına kişi bazlı sınırlamalar da devreye alınıyor. Bir gerçek veya tüzel kişi, aynı şirketle en fazla biri taşıt, diğeri konut olmak üzere toplam iki sözleşme imzalayabilecek. Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin lira, konut finansmanında ise 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi.

Sektörde Şeffaflık ve Tüketici Hakları

Bu yeni talimat, geçtiğimiz aylarda yayımlanan ve şube açılışları için 10 milyon TL özkaynak şartı getiren yönetmeliğin devamı niteliğini taşıyor. Sektör giderek daha ihtiyatlı ve denetlenebilir bir yapıya kavuşsa da, tüketicilerin organizasyon ücreti, tasarruf dönemi uzunluğu ve cayma koşulları gibi değişkenleri dikkatle incelemesi gerekiyor. 1 Ekim'de başlayacak yeni dönem, tasarruf sahiplerinin haklarını korurken şirketlerin finansal dayanıklılığını artırmayı hedefliyor.