BYD'nin Manisa Yatırımı İptal Edilirse 50 Milyar TL'lik Avantaj Geri Alınacak

Çinli elektrikli araç devi BYD'nin Manisa'da kurmayı planladığı 1 milyar dolarlık fabrika projesinin iptal edilmesi halinde, Türkiye'nin şirkete sağladığı tüm teşvik ve vergi avantajlarını yasal yollarla geri alacağı açıklandı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, yatırımın rafa kalkması durumunda tahsis edilen arazinin ve ödenmeyen vergilerin faiziyle tahsil edileceğini belirtti.

Vergi Muafiyeti ve Teşvikler Geri İstenecek

BYD, 2024 yılında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile imzaladığı anlaşma kapsamında Manisa'da yıllık 150 bin araç üretim kapasiteli bir fabrika kurmayı taahhüt etmişti. Bu yatırım sözü karşılığında şirket, Çin'den ithal edilen otomobillere uygulanan yüzde 40 ilave gümrük vergisinden muaf tutulmuştu. Ancak projenin beklenen hızda ilerlememesi ve yatırımın askıya alınması, gözleri uygulanacak yasal yaptırımlara çevirdi.

Bakan Kacır'ın TBMM'de verdiği bilgilere göre, yatırımın resmen iptal edilmesi halinde yürürlükteki teşvik mevzuatı devreye girecek. Bugüne kadar vergi muafiyeti kapsamında ithal edilen araçlar için ödenmeyen ek gümrük vergileri, gecikme faiziyle birlikte şirketten tahsil edilecek. Ayrıca devlete sunulan teminat mektupları işleme konulacak ve fabrika için tahsis edilen kamu arazisi geri alınacak.

Avrupa Planları ve Türkiye Pazarındaki Durum

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yatırım sözleşmesinin hukuken geçerliliğini koruduğunu ancak ilerleme sağlanamadığı için şirketin gümrük vergisi muafiyeti gibi teşviklerden yararlanmasının durdurulduğunu bildirdi. Türkiye'deki projesini askıya alan BYD, Avrupa'daki üretim planlarında önceliği Macaristan'a kaydırdı. Şirketin, Macaristan fabrikasında üretime başlamayı hedeflediği biliniyor.

Teşviklerden yararlandığı dönemde Türkiye pazarında ciddi bir ivme yakalayan şirket, bu süreçte 60 binden fazla araç satışı gerçekleştirdi. Sektör analistlerine göre, yatırım taahhüdü sayesinde elde edilen vergi avantajları, markaya Türkiye'de büyük bir maliyet avantajı sağladı. Otomotiv sektörü uzmanları, şirketin bu süreçteki toplam vergi avantajı ve satış kârının 50 milyar TL'yi bulduğunu tahmin ediyor.