FTC'den Amazon'a Dava: Reklam İhalelerinde 20 Milyar Dolarlık Vurgun İddiası

ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ve 22 eyalet, e-ticaret devi Amazon'a karşı tarihi bir dava açtı. İddianameye göre şirket, platformundaki reklam ihalelerini gizlice manipüle ederek son yedi yıl içinde reklamverenlerden yaklaşık 20 milyar dolar haksız kazanç elde etti.

İkinci Fiyat İhalesi Nasıl Manipüle Edildi?

Dava dosyasına göre Amazon, 2019 yılından bu yana yaklaşık 1,2 milyon reklam müşterisinden sistematik olarak fazla ücret aldı. Şirket, dijital reklamcılıkta endüstri standardı olan "ikinci fiyat ihalesi" (generalized second-price auction) sistemini kullandığını belirtiyordu. Bu sistemde kazananın, en yüksek ikinci teklifin sadece bir sent fazlasını ödemesi gerekiyordu. Ancak FTC, Amazon'un bu sistemi kendi kârını artıracak şekilde değiştirdiğini öne sürüyor.

Kurumun iddialarına göre şirket, 2019 yılında "yumuşak rezerv fiyatı" adını verdiği gizli bir ek ücret uygulaması başlattı. Bir Amazon yöneticisinin şirket içi yazışmalarında belirttiği üzere, ikinci fiyat gerçek bir teklif sahibi tarafından değil, bizzat Amazon tarafından hesaplanan bir "proxy" (vekil) fiyat ile belirleniyordu. Bu sayede şirket, ihaleye hayali bir katılımcı ekleyerek reklam alanının değerini suni olarak yükseltti.

Amazon'dan İddialara Yanıt Gecikmedi

FTC ve 22 eyalet başsavcısı, Amazon'un bu uygulamalarını durdurması için kalıcı bir ihtiyati tedbir kararının yanı sıra para cezaları ve tazminat talep ediyor. 2026'nın ikinci çeyreğinde 200,6 milyar dolar net satış ve 62,6 milyar dolar net gelir bildiren şirket ise iddiaları kesin bir dille reddetti.

Amazon sözcüleri, FTC'nin davasını "yanılgı" olarak nitelendirerek, sistemlerinin tüketicilere veya reklamverenlere zarar vermediğini savundu. Şirket açıklamasında, "FTC, altı yıla yayılan yaklaşık 1,5 milyon sayfalık belgeyi inceledikten sonra, şirketi aldatmaya yönelik bir çaba göstermekle suçlamak için bir avuç basitleştirilmiş iletişime dayanıyor" ifadelerine yer verildi.

Gizlilik ve Gelecekteki Etkileri

Dava dosyasındaki en çarpıcı detaylardan biri, Amazon'un bu fiyatlandırma stratejisini kendi satış ve pazarlama ekiplerinden bile gizlemiş olması. FTC'nin soruşturmasından haberdar olduktan neredeyse bir yıl sonra, web sitesinde rezerv fiyatlandırmasından bahsetmeye başlayan şirketin, bu sistemi reklamverenler tarafından "tespit edilemez" olacak şekilde tasarladığı iddia ediliyor. Bu davanın, küresel e-ticaret ve dijital reklamcılık ekosisteminde şeffaflık standartlarını yeniden belirlemesi bekleniyor.