İSO 500 Açıklandı: TÜPRAŞ Zirvede, Savunma Sanayisi İlk 10'a Damga Vurdu

İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından hazırlanan Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2025 yılı araştırmasının sonuçları belli oldu. TÜPRAŞ'ın 698,8 milyar liralık üretimden satışla zirvedeki yerini koruduğu listede, savunma sanayisi devleri TUSAŞ ve ASELSAN'ın ilk 10'a girmesi dikkat çekti. Araştırma, sanayi sektörünün toplam ihracat ve AR-GE harcamalarındaki artışı da gözler önüne serdi.

Zirvenin Sahipleri Değişmedi

Üretimden satışlar baz alınarak hazırlanan İSO 500 listesinde, TÜPRAŞ bu yıl da 698,8 milyar lira ile Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşu unvanını korudu. Lideri, 538,3 milyar lira ile Ford Otomotiv ve 327,9 milyar lira ile Star Rafineri takip etti. İlk beşin diğer üyeleri ise 235,5 milyar liralık satışla Oyak-Renault ve 206,3 milyar lira ile Toyota Otomotiv oldu. Arçelik ise 165,7 milyar liralık performansıyla altıncı sırada yer aldı.

Savunma Sanayisinden Tarihi Yükseliş

2025 yılı sonuçlarının en çarpıcı gelişmesi, savunma sanayisi şirketlerinin gösterdiği ivme oldu. İSO 500 tarihinde ilk kez iki savunma kuruluşu ilk 10'da kendine yer buldu. Geçtiğimiz yıl 11. sırada olan TUSAŞ, üretimden satışlarını 140,9 milyar liraya yükselterek yedinci sıraya yerleşti. Benzer şekilde, 17. sıradan sekiz basamak birden atlayan ASELSAN, 130,2 milyar liralık satış rakamıyla dokuzuncu sıraya adını yazdırdı.

Sektördeki bu büyüme sadece ilk 10 ile sınırlı kalmadı. İlk 25 şirket arasına ilk kez dört savunma sanayisi firmasının girmesi, Türkiye'nin bu alandaki stratejik yatırımlarının meyvelerini verdiğini gösteriyor. Otomotiv ve savunma sanayisinin etkisiyle "kara, deniz taşıtları ve yan sanayisi" sektörü, yüzde 19,5 pay ile ilk kez en büyük sektör konumuna ulaştı.

Kârlılık ve AR-GE Harcamalarında Artış

İSO Başkanı Erdal Bahçıvan'ın açıkladığı verilere göre, listedeki şirketlerin faaliyet kârı 2025 yılında yüzde 57,1 oranında artarak 1 trilyon liraya ulaştı. Toplam üretimden satışlar ise yüzde 28'lik bir büyüme ile 11,1 trilyon liraya çıktı. Ayrıca, en büyük 500 sanayi kuruluşunun toplam ihracatı yüzde 8,4 artışla 104,7 milyar dolar seviyesini gördü.

Sanayi devlerinin AR-GE harcamaları yüzde 31,4 artışla 79,7 milyar TL'ye yükselirken, bu alanda yatırım yapan şirket sayısı 273'e çıkarak son yılların zirvesine ulaştı. Yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin katma değer payının yüzde 7,6'ya çıkması, endüstrinin teknolojik dönüşüm yolunda attığı önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.