Otomotiv Sektöründe ÖTV Gelirleri Düştü: Yeni Vergi Düzenlemesi Gelebilir mi?

Türkiye otomotiv sektöründe iç pazar daralması ve ihracattaki gerileme, devletin en önemli gelir kalemlerinden olan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tahsilatını doğrudan vurdu. Temmuz ayında otomotivden elde edilen ÖTV gelirleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,55 oranında düşüş gösterdi.

Şubat ayından bu yana devam eden pazar daralmasının sonbahar aylarında da sürmesi bekleniyor. Temmuz ayında araç satışları geçen yıla kıyasla yüzde 25 oranında düşerken, Ağustos ayı beklentisi 75 bin adet seviyelerinde kaldı. Maliyenin bu yıl otomotiv sektöründen beklediği yıllık ÖTV hedefi yaklaşık 900 milyar TL olarak belirlenmişti. Ancak yılın ilk 7 ayında tahsil edilen miktar 420 milyar TL seviyesinde kalarak hedefin yalnızca yüzde 44’ünü karşılayabildi.

Laffer Eğrisi Etkisi ve Yeni Vergi Endişesi

Türkiye'de satılan ortalama bir otomobilin üzerindeki ÖTV yükü 718 bin 300 TL gibi rekor bir seviyeye ulaşmış durumda. Bütçe hedeflerinin tutmaması ihtimali, sektör temsilcileri arasında Cumhurbaşkanı'na verilen maktu ÖTV artırma yetkisinin kullanılabileceği endişesini doğuruyor. Bu durum, iktisat bilimindeki ünlü Laffer Eğrisi teorisini yeniden gündeme getirdi.

Teoriye göre, vergi oranları belirli bir eşiği aştığında tüketicinin alım gücü kırıldığı için satışlar düşüyor ve devletin topladığı toplam vergi geliri azalmaya başlıyor. Uzmanlar, otomotiv pazarının tam anlamıyla bu verimsizlik bölgesine geçtiğini ve olası bir vergi artışının gelirleri daha da düşürebileceğini belirtiyor.

Üretim ve İhracatta Kan Kaybı Sürüyor

İç pazardaki daralmaya ek olarak, sanayideki kapasite kullanım oranı yüzde 62 seviyelerine kadar geriledi. Temmuz ayı verilerine göre toplam otomotiv üretimi yüzde 19,16, otomobil üretimi ise yüzde 32 oranında düştü. İhracat tarafında da benzer bir tablo yaşanırken, toplam otomotiv ihracatı yüzde 20,41, otomobil ihracatı ise yüzde 39 azaldı.

Üretim hatlarındaki bu düşüşün bir kısmı yeni modeller için yapılan yenileme çalışmalarından kaynaklansa da, asıl tehdidin Avrupa pazarındaki dönüşüm olduğu vurgulanıyor. Avrupa'nın hızla elektrikli araç modellerine kayması ve "Made in Europe" stratejisindeki belirsizlikler, Türkiye otomotiv sanayisinin rekabet gücünü ve gelecekteki yatırımlarını zorluyor.