Şirketler Yapay Zeka Yatırımları İçin Çalışan Yan Haklarını Kesiyor

ABD merkezli teknoloji ve danışmanlık şirketleri, çalışanların yan haklarında ciddi kesintilere gitmeye başladı. TTEC, Deloitte ve Zoom gibi şirketlerin aldığı bu kararların arkasında yapay zeka yatırımları, artan sağlık maliyetleri ve değişen iş gücü dinamikleri yatıyor.

Yapay Zeka Yatırımları İçin Emeklilik Hakları Askıya Alındı

Teksas merkezli teknoloji danışmanlık firması TTEC, 16.000 çalışanı için sunduğu 401(k) emeklilik fonu eşleştirme programını 2026'nın sonuna kadar askıya aldı. Sızdırılan şirket içi yazışmalara göre şirket, bu kesintiden elde edilecek bütçeyi yapay zeka sertifikasyonlarına, AI araçlarına ve otomasyon süreçlerine yatırmayı planlıyor. Bu durum, şirketlerin yeni teknolojilere uyum sağlarken maliyetleri çalışanların üzerinden çıkardığı tartışmalarını alevlendirdi.

Deloitte ve Zoom'dan İzin Kesintileri

Denetim ve danışmanlık devi Deloitte, gelecek yıldan itibaren belirli çalışan grupları için yan hakları azaltmaya hazırlanıyor. Ücretli izinlerin düşürülmesi, ebeveynlik izinlerinin yarıya indirilmesi ve tüp bebek (IVF) gibi aile planlaması hizmetleri için verilen 50.000 dolarlık desteğin kaldırılması bu planlar arasında yer alıyor. Şirket, bu kesintileri yalnızca idari, BT destek ve finans gibi arka plan rollerinde uygularken, müşteriyle yüz yüze çalışan ekiplerin haklarını koruyor.

Benzer bir adım atan San Francisco merkezli video konferans platformu Zoom ise doğum yapan ebeveynler için sunduğu ücretli izni 22 haftadan 18 haftaya düşürdü. Uzmanlar, iş gücü piyasasının dar olduğu dönemlerde şirketlerin daha cömert davrandığını, ancak güç dengesinin işveren lehine değişmesiyle yan hakların hızla daraldığını belirtiyor.

Artan Maliyetler ve Sistemik Sorunlar

Şirketlerin bu kararlarında yapay zeka yatırımları popüler bir gerekçe olsa da, asıl itici gücün artan sağlık ve sigorta maliyetleri olduğu vurgulanıyor. Mercer sağlık danışmanlık grubunun 1.700'den fazla ABD'li işverenle yaptığı ankete göre, çalışan başına düşen sağlık hizmeti maliyetinin 2026'da ortalama yüzde 6,5 artması bekleniyor. Bu oran, 2010'dan bu yana görülen en yüksek artış olarak kayıtlara geçti.

Uzmanlar, ABD'nin federal düzeyde ücretli doğum izni sunmayan az sayıdaki ülkeden biri olmasının, çalışanları tamamen özel şirketlerin inisiyatifine bıraktığına dikkat çekiyor. Sağlık politikalarındaki eksiklikler ve artan primler, şirketlerin toplam tazminat paketlerini yeniden yapılandırmasına ve çalışanların sosyal güvenlik ağından mahrum kalmasına neden oluyor.