Harvard'dan Merkezi Kontrolsüz Sürü Zekası: Kendi Kendine Organize Olan Robot Karıncalar

Harvard Üniversitesi araştırmacıları, doğadaki karıncalardan ilham alarak merkezi bir kontrol mekanizmasına ihtiyaç duymadan birlikte çalışabilen robotik sistemler geliştirdi. "RAnts" adı verilen bu robotlar, karmaşık yapıları inşa etme ve yıkma görevlerini tamamen kendi kendine organize olarak yerine getirebiliyor.

Beden-Dışı Zeka (Exbodied Intelligence) Yaklaşımı

Harvard Üniversitesi John A. Paulson Mühendislik ve Uygulamalı Bilimler Okulu (SEAS) ekibi tarafından tasarlanan sistemin temelinde, exbodied intelligence (beden-dışı zeka) kavramı yatıyor. Bu yaklaşıma göre zeka, yalnızca robotun içindeki yazılım veya donanımdan değil, robotik ajanların çevresiyle olan sürekli etkileşiminden doğuyor. Akıl yürütme süreci bireysel birimlerde değil, kolektif sistemin tamamında ortaya çıkıyor.

Feromonlar Yerine Işık Temelli İletişim

Gerçek karıncalar iletişim kurmak ve yön bulmak için feromon adı verilen kimyasal izler bırakırken, Harvard ekibi bu biyolojik mekanizmayı dijital ortama taşıdı. Araştırmacılar, robotların etkileşimi için photormone adını verdikleri ışık temelli bir sistem geliştirdi. Robotlar bu ışık alanlarını algılayarak hareket ediyor ve çevredeki değişimlere göre davranışlarını anlık olarak güncelliyor.

Bu süreç, biyolojide bireylerin çevredeki değişikliklere tepki vererek dolaylı iletişim kurmasını sağlayan stigmerji prensibine dayanıyor. RAnts sistemi, robotların belirli sinyalleri takip etmesi, blokları taşıması ve uygun koşullarda bırakması gibi oldukça basit kurallar üzerine inşa ediliyor. Ancak bu basit kurallar birleştiğinde, son derece organize ve esnek bir sürü davranışı ortaya çıkıyor.

Otonom Sistemler ve Yapay Zekanın Geleceği

Sistemin davranışını değiştirmek için ışık sinyallerine duyarlılık ve blok bırakma ayarları gibi sadece iki parametrenin değiştirilmesi yeterli oluyor. Bu sayede robotlar anında rol değiştirerek inşa sürecinden yıkım sürecine geçiş yapabiliyor. Lider veya doğrudan iletişim mekanizması olmadan sağlanan bu uyum, sürü robotiği alanında büyük bir potansiyel taşıyor.

Araştırmacılara göre bu model, gelecekteki otonom sistemler için önemli bir alternatif sunuyor. Çalışma aynı zamanda yapay zeka mimarilerine dair farklı bir perspektif getirerek, zekanın bireysel kapasiteden ziyade birden fazla agent ile çevre arasındaki dinamik etkileşimden doğabileceğini kanıtlıyor.

--- **İlgili Kaynaklar:** Bu alanda profesyonel destek için [AI Merkezi](https://aimerkezi.com) sayfasını inceleyebilirsiniz.