ABD'deki Sivil Uçak Kazasının Arkasında Askeri GPS Sinyal Kesiciler mi Var?
2 dk okumawired
PAYLAS:

ABD'nin New Mexico eyaletinde dört kişinin hayatını kaybettiği ambulans uçağı kazasının, ordunun gerçekleştirdiği bir GPS jamming (sinyal kesme) tatbikatı nedeniyle yaşandığı anlaşıldı. Bu trajik olay, elektronik harp teknolojilerinin sivil havacılık üzerindeki ölümcül etkilerini gözler önüne seren ilk vaka olarak tarihe geçti.
Geçtiğimiz Mayıs ayında, çift motorlu bir Beechcraft King Air ambulans uçağı, bir hastayı almak üzere Roswell'den Ruidoso'ya doğru havalandı. İki pilot ve iki hemşirenin bulunduğu uçuşun normal şartlarda en fazla yarım saat sürmesi bekleniyordu. Ancak uçak havalandıktan kısa bir süre sonra, White Sands Missile Range bölgesinde ABD ordusu tarafından yürütülen bir GPS jamming tatbikatının ortasında kaldı.
Sinyal kesiciler nedeniyle modern navigasyon sistemlerini kullanamayan pilotlar, nadiren başvurdukları eski nesil radyo frekansı teknolojilerine dönmek zorunda kaldı. Yönlerini kaybeden mürettebat, uçağın bir dağa çarpmasına engel olamadı ve kazadan kurtulan olmadı. Bu olay, ABD'de GPS jamming faaliyetlerinin sivil bir uçağın düşmesine yol açtığı ilk vaka olarak kayıtlara geçti.
Gökyüzündeki sinyal karmaşası giderek daha tehlikeli bir hal alıyor. Siber güvenlik firması Cyviation CEO'su Eliran Almog, drone savaşları ve elektronik harbin genişlemesiyle birlikte, hava yolu şirketlerinin çatışma bölgelerinden yüzlerce kilometre uzakta bile navigasyon kesintileriyle karşılaştığını belirtiyor. Sadece geçtiğimiz yıl, ABD ordusunun en az 10 benzer tatbikat için bildirim yayınladığı tahmin ediliyor.
Modern kokpitler, uçağın konumunu bilgisayar ekranında gösteren ve pilotları yönlendiren GPS tabanlı RNAV (Alan Navigasyonu) sistemleriyle donatılmıştır. 2000'li yıllardan önce ise navigasyon; manyetik pusulalar, yer tabanlı radyo sinyalleri ve jiroskoplara dayalı atalet sistemleriyle sağlanıyordu. Radyo sinyalleriyle uçmak, pilotların zihinlerinde üç boyutlu bir harita oluşturmasını ve yoğun baskı altında sakin kalmasını gerektiriyor.
Kazaya karışan 30 yaşındaki kaptan pilot Keelan Clark ve 23 yaşındaki yardımcı pilot Ali Kawsara, IFR (Aletli Uçuş Kuralları) konusunda eğitimli olsalar da, ambulans uçuşlarının doğası gereği barındırdığı yüksek riskler ve aniden gelişen GPS kesintisi felaketi kaçınılmaz kıldı. Uzmanlar, elektronik harp teknolojilerinin sivil hava sahasına sızmaya devam etmesi halinde benzer trajedilerin tekrarlanabileceği konusunda uyarıyor.
--- **İlgili Kaynaklar:** Profesyonel SEO ve GEO eğitim platformu çözümleri için [GEO eğitim](https://geoakademi.com) sayfasını ziyaret edin.Küresel çapta artan elektronik harp ve GPS sinyal kesintileri, Türkiye'nin sivil havacılık operasyonları ve sınır güvenliği uçuşları için de benzer riskler oluşturuyor.
Türk hava yolu şirketleri ve kargo uçakları, çatışma bölgelerine yakın rotalarda benzer navigasyon kesintilerine karşı alternatif sistem eğitimlerini artırmak zorunda kalabilir.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), elektronik harp kaynaklı sinyal kayıplarına karşı yeni uçuş güvenlik protokolleri ve acil durum yönergeleri yayınlayabilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.



