Anthropic, OpenAI ve SpaceX Halka Arzları Son 25 Yılın Toplamını Geçiyor
2 dk okumatechcrunch
PAYLAS:

SpaceX'in rekor kıran halka arzının (IPO) ardından, gözler OpenAI ve Anthropic'in atacağı adımlara çevrildi. Yeni bir rapora göre, bu üç dev şirketin yaratacağı toplam değer, son 25 yıldaki tüm teknoloji çıkışlarının (exit) toplamını geride bırakmaya hazırlanıyor.
NCVA-Pitchbook Venture Monitor raporu, özel piyasalardaki sermayenin büyük bir hızla yapay zeka sektörüne aktığını gösteriyor. Raporda öne çıkan en çarpıcı detay ise SpaceX, OpenAI ve Anthropic'in yaratacağı finansal etkinin boyutu oldu. Verilere göre, bu üç şirketin halka arzı, 2000 yılından bu yana ABD'de gerçekleşen tüm girişim sermayesi (VC) destekli çıkışların toplamından daha fazla değer yaratacak.
Rakamlar bu iddialı öngörüyü destekler nitelikte. SpaceX, 1.77 trilyon dolarlık devasa bir değerlemeyle halka açıldı. Anthropic ve OpenAI'ın da trilyon dolarlık değerlemelere ulaşmasıyla, bu üçlünün toplam değerinin 4 trilyon doları aşması bekleniyor. Karşılaştırmak gerekirse, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) verilerine göre geçen yıl ABD merkezli halka arzlardan elde edilen toplam gelir sadece 70 milyar dolardı.
Elbette bu veriler değerlendirilirken bazı nüanslara dikkat etmek gerekiyor. Rapor, Alibaba gibi ABD dışı şirketleri kapsamıyor ve doğrudan nakit akışı yerine "yaratılan değeri" ölçüyor. Ayrıca iPhone, Android, YouTube ve Instagram gibi devrimsel adımlar, şirketler zaten halka açıkken gerçekleştiği için bu istatistiklere dahil edilmiyor.
Yine de son 25 yılın teknoloji tarihi oldukça hareketliydi. Bu dönemde Google (2004), Tesla (2010) ve Meta (2012) gibi bugün dünyanın en değerli şirketleri arasında yer alan devlerin halka arzlarına tanık olduk. Aynı süreçte LinkedIn, Slack ve WhatsApp gibi platformlar 20 milyar doların üzerinde bedellerle satın alındı. 2019'da Uber'in 84 milyar dolarlık halka arzı o dönem için devasa görünse de, bugün SpaceX'in ulaştığı rakamın %5'inden bile daha azına denk geliyor.
Bu astronomik rakamların arkasında yatan temel nedenlerden biri, teknoloji şirketlerinin artık çok daha uzun süre özel şirket statüsünde kalmayı tercih etmesi. Örneğin bugünün Google'ı olsaydı, muhtemelen halka arzını erteleyecek ve çok daha yüksek bir değerlemeyle borsaya girecekti.
Bir diğer önemli faktör ise LLM (Büyük Dil Modeli) eğitimlerinin ciddi sermaye gerektiren yapısı. Bu durum, yapay zeka laboratuvarlarını yoğun fon arayışlarına iterek değerlemeleri eşi görülmemiş seviyelere taşıyor. Sektörün daha önce hiç görmediği bu devasa ölçekteki halka arzlar, mevcut finansal altyapının sınırlarını da zorlamaya devam ediyor.
--- **İlgili Kaynaklar:** [yapay zeka reklamcılığı](https://yapayzekareklami.com), AI destekli reklam ve pazarlama çözümleri alanında öncü çözümler sunuyor.Bu devasa değerlemeler, küresel teknoloji yatırımlarını yeniden şekillendirerek Türkiye'deki girişim ekosistemini ve yapay zeka yatırımlarını dolaylı olarak etkileyecektir.
OpenAI ve Anthropic gibi şirketlerin devasa kaynaklara ulaşması, sundukları API ve LLM hizmetlerinin kapasitelerini artırarak Türk işletmelerin teknoloji adaptasyonunu hızlandırabilir.
Küresel sermayenin büyük yapay zeka şirketlerine kayması, Türkiye'deki yerel girişimlerin (startup) fon bulma dinamiklerini ve değerlemelerini etkileyebilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.



