2 Bin Yıllık Mirasın Son Temsilcisi: Parşömen Ustası İsmail Araç Hayatını Kaybetti

İzmir'in Bergama ilçesinde, 2 bin yıllık parşömen üretim geleneğinin dünyadaki son temsilcilerinden biri olan UNESCO "Yaşayan İnsan Hazinesi" unvanlı İsmail Araç, 93 yaşında hayata veda etti. 71 yılını bu kadim zanaata adayan usta, vefatından önce yetiştirdiği çıraklarıyla geleneğin yaşamasını güvence altına aldı.

71 Yıllık Emek ve Geleneksel Üretim

1933 yılında Bergama'da dünyaya gelen İsmail Araç, dericilik mesleğine 1953 yılında Tabakçılar Köprüsü altında adım attı. Aralıksız 71 yıl boyunca bu mesleği büyük bir sadakatle sürdüren usta, antik Bergama Krallığı döneminde geliştirilen parşömen üretimini kimyasal madde kullanmadan gerçekleştiren nadir isimlerdendi.

Ağır fiziksel güç gerektiren bu zanaatta oğlak ve keçi derilerini "kavlato" adı verilen geleneksel bıçaklarla işleyen Araç, tamamen el emeğine dayalı yöntemler kullandı. Titiz işçiliği sayesinde yerli ve yabancı birçok araştırmacının odak noktası haline gelerek Bergama'nın simge isimlerinden biri oldu.

UNESCO Unvanı ve Ödüller

Geleneksel Türk el sanatlarının yaşatılmasına sunduğu katkılar, İsmail Usta'ya ulusal ve uluslararası düzeyde pek çok prestijli unvan getirdi. 2017 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından "Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı" ilan edilen usta, 2021'de UNESCO tarafından "Yaşayan İnsan Hazinesi" unvanıyla tescillendi.

Kariyeri boyunca devlet protokolünün ve uluslararası kültür çevrelerinin takdirini kazanan Araç, geleneksel sanatlara sunduğu eşsiz katkılardan dolayı Cumhurbaşkanlığı tarafından da ödüllendirilmişti.

Kadim Miras Gelecek Nesillere Aktarıldı

Geçmişte verdiği röportajlarda "Ben ölürsem bu sanat biter" diyerek endişelerini dile getiren İsmail Araç, ömrünün son döneminde bu korkusunu yenmeyi başardı. Kadim kültürü geleceğe miras bırakma hayalini, yetiştirdiği iki kadın çırak sayesinde gerçekleştirdi.

Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis'e düzenlenen geleneksel "peştemal kuşatma" töreniyle ustalık icazeti veren Araç, 2 bin yıllık kültürel miras köprüsünü kurduktan sonra hayata gözlerini yumdu. Ustanın cenazesi, Bergama halkı ve sevenlerinin katıldığı törenle son yolculuğuna uğurlandı.