Yargıtay'ın Emsal Kararı Sonrası Nafaka Tartışması: Uygulama Nasıl İşliyor?

Yargıtay'ın düzenli geliri olan kadına yoksulluk nafakası bağlanamayacağı yönündeki son kararı, Türkiye'deki nafaka tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Hukukçular ve sivil toplum kuruluşları, nafaka uygulamasının sınırlarını ve mağduriyet iddialarını farklı açılardan değerlendiriyor.

Türkiye'de 1990'lı yılların sonundan bu yana devam eden nafaka tartışmaları, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 17 Mayıs'ta verdiği emsal niteliğindeki kararla yeni bir boyut kazandı. Yüksek mahkeme, düzenli geliri bulunan kadına yoksulluk nafakası ödenemeyeceğine hükmetti. Bu karar, her yeni yargı paketinde gündeme gelen nafaka konusunu bir kez daha kamuoyunun merkezine taşıdı.

Konunun tarafları ise farklı görüşleri savunuyor. Kadın hakları savunucuları, kadınların yasal haklarının hedef alındığını ve suni bir gündem yaratıldığını belirtirken; nafaka ödeyen erkekler, mahkemelerin genellikle kadınlar lehine karar vererek ömür boyu mağduriyet yarattığını iddia ediyor.

Türkiye'de Hangi Nafaka Türleri Uygulanıyor?

Türk hukuk sisteminde farklı amaçlara hizmet eden çeşitli nafaka türleri bulunuyor. Boşanma davası sürerken ekonomik olarak zayıf tarafın korunması için tedbir nafakası uygulanırken, boşanma sonrası yoksulluğa düşecek ve daha az kusurlu olan eşe yoksulluk nafakası bağlanabiliyor. Ayrıca, velayeti alan ebeveyne çocuğun bakım ve eğitim giderleri için 18 yaşına kadar iştirak nafakası ödeniyor.

Kamuoyunda en çok tartışılan yoksulluk nafakasının kanunda belirli bir süre sınırı bulunmuyor. Ancak hukukçular, bu durumun nafakanın her koşulda ömür boyu süreceği anlamına gelmediğini vurguluyor. Örneğin, nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi veya gelir durumunun iyileşmesi halinde bu ödeme kendiliğinden veya mahkeme kararıyla sona erebiliyor.

Nafaka Miktarları Nasıl Belirleniyor?

Kanunlarda nafaka hesaplaması için sabit bir formül veya tarife yer almıyor. Mahkemeler; tarafların gelirleri, mal varlıkları, çocuk sayısı ve sosyal yaşam standartlarını dikkate alarak karar veriyor. Medyada yer alan yüksek meblağlı nafaka haberlerinin aksine, uzmanlar bağlanan tutarların genellikle açlık sınırının çok altında kaldığına dikkat çekiyor.

Öte yandan, belirlenen nafakaların tahsilatında da ciddi sorunlar yaşanıyor. Resmi verilere göre, Türkiye'de hükmedilen nafakaların yaklaşık yüzde 66'sı ödenmiyor. Ödeme yapılmaması durumunda icra takibi, maaş haczi ve "nafaka yükümlülüğünü ihlal" suçundan hapis cezası gibi yaptırımlar devreye girebiliyor.