Evrenin En Büyük 3D Haritası DESI Tarafından Yayımladı

Karanlık Enerji Spektroskopik Enstrümanı (DESI) projesi, evrenin yapısını ve genişleme hızını haritalandırmak amacıyla yürüttüğü beş yıllık gözlem sürecini tamamladı. Araştırmacılar, 11 milyar yıllık kozmik geçmişi kapsayan, 47 milyondan fazla galaksi ve kuasar ile 20 milyon yıldızı barındıran bugüne kadarki en detaylı üç boyutlu evren haritasını kamuoyuyla paylaştı.

Önceki Gözlemlerin Altı Katı Veri

Arizona’daki Kitt Peak Ulusal Gözlemevi’nde bulunan sistemin topladığı veriler, bugüne kadar yapılan tüm gözlemlerin toplamından altı kat daha büyük bir hacme sahip. Bu devasa veri seti, evrenin genişlemesini hızlandırdığı düşünülen karanlık enerji kavramını anlamak için temel bir kaynak olarak değerlendiriliyor.

DESI ekibinin 2025 yılında yayımladığı ilk analizler, karanlık enerjinin sabit olmayabileceğini ve zaman içinde değişim gösterebileceğini ortaya koyarak standart kozmoloji modellerini sorgulatmıştı. Bilim insanları, tamamlanan bu yeni veri setinin incelenmesiyle karanlık enerji ve evrenin genişleme dinamiklerine dair daha kesin sonuçlara ulaşmayı hedefliyor.

Günde 80 Gigabayt Veri Toplayan Teknoloji

Projenin başarısının arkasında DESI’nin gelişmiş donanım altyapısı yatıyor. Sistem, 5.000 adet fiber optik sensör sayesinde aynı anda binlerce gökcismini eşzamanlı olarak gözlemleyebiliyor. Her gece yaklaşık 80 gigabayt veri toplayan enstrüman, 10 farklı spektrograf kullanarak gökcisimlerinin konumunu, hızını ve kimyasal bileşenlerini analiz ediyor.

Evrenin yaklaşık yüzde 68,7’sini oluşturduğu tahmin edilen karanlık enerji araştırmanın ana odağı olsa da, harita aynı zamanda karanlık madde, kara delikler ve galaksi oluşum süreçleri gibi astrofiziğin diğer temel alanlarında da yeni keşiflere zemin hazırlıyor.

Görev Süresi 2028'e Uzatıldı

Elde edilen başarılı sonuçların ardından DESI’nin görev süresi 2028 yılına kadar uzatıldı. Araştırma ekibi, bu yeni dönemde ilk taramalarda eksik kalan bölgeleri tamamlamayı ve cüce galaksiler gibi daha soluk yapıları detaylı bir şekilde incelemeyi planlıyor. Mevcut veri setinin tam analizinin ise 2027-2028 yılları arasında tamamlanması öngörülüyor.

Gelecekteki çalışmalarda, DESI verilerinin Vera Rubin Gözlemevi ve Euclid Uzay Teleskobu gibi diğer büyük ölçekli projelerden elde edilecek verilerle entegre edilmesi hedefleniyor. Bu çoklu veri yaklaşımının, evrenin gerçek doğasını ve nihai kaderini anlamak için en güvenilir yöntemi sunacağı belirtiliyor.

--- **İlgili Kaynaklar:** Detaylı SEO ve GEO eğitim platformu için [GEO eğitim](https://geoakademi.com) sayfasını incelemenizi öneriyoruz.