Evrenin En Büyük 3 Boyutlu Haritası Tamamlandı ve Erişime Açıldı
2 dk okumawired
PAYLAS:

Karanlık enerjinin gizemini çözmek amacıyla beş yıldır uzayı haritalandıran Karanlık Enerji Spektroskopik Enstrümanı (DESI), evrenin bugüne kadarki en büyük üç boyutlu haritasını tamamladı. Ücretsiz bir çevrimiçi araç olarak yayımlanan bu devasa veri seti, 4 milyar gök cismini barındırıyor ve herkesin evreni dijital ortamda keşfetmesine olanak tanıyor.
Evrenin hızlanarak genişlemesinin arkasındaki itici güç olan karanlık enerji, astronominin en büyük gizemlerinden biri olmaya devam ediyor. Arizona'daki Sonoran Çölü'nde bulunan Karanlık Enerji Spektroskopik Enstrümanı (DESI), bu gizemi aydınlatmak için son beş yılını kozmosu haritalandırarak geçirdi. Çalışmaların sonucunda ortaya çıkan DESI Legacy Imaging Surveys, 5.6 trilyon pikselden oluşuyor ve yıldızlar, galaksiler, kara delikler ve asteroitler dahil olmak üzere yaklaşık 4 milyar gök cismini içeriyor.
Gökyüzünün yaklaşık yüzde 75'ini kapsayan bu devasa harita, hem görünür ışık hem de yakın kızılötesi dalga boylarını kaydediyor. Samanyolu Galaksisi'nin yoğun yıldız ve toz bulutları derin uzayın bazı kısımlarını kapatsa da, araştırmacılar DESI'nin 5.000 mekanik gözünü galaksimizin üst ve alt kısımlarına yönlendirerek uzak uzayın bugüne kadarki en net görüntülerini elde etmeyi başardı.
Bu devasa proje beş yıllık bir gözlem sürecine dayansa da, arka planında 13 yıllık bir hazırlık aşaması bulunuyor. Veri toplama sürecinde 160'tan fazla bilim insanı görev alırken, proje verilerine atıfta bulunan 1.800'den fazla bilimsel makale yayımlandı. Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı araştırmacısı David Schlegel, bu sistemin artık astronomi araştırmalarının temel bir parçası haline geldiğini belirtiyor.
Bu yılın başlarında DESI araştırmacıları, 47 milyon galaksi ve kuasarın mesafelerini yansıtarak 11 milyar yıllık kozmik tarihi yeniden yapılandıran başka bir harita daha yayımlamıştı. İlk üç yıllık veriler, Büyük Patlama'dan kalan radyasyon gözlemleriyle birleştirildiğinde, karanlık enerjinin sabit bir güç olmayabileceğine ve zamanla zayıfladığına dair ipuçları sundu. Beş yıllık verilerin tamamını kapsayan analizin 2027 yılında yayımlanması planlanıyor.
Gelecekte DESI'nin gözlemleri, NASA'nın kısa süre önce fırlattığı Nancy Grace Roman Space Telescope gibi diğer kozmik projeler için bir referans noktası olarak hizmet edecek. Araştırmacılar ayrıca, petabyte ölçeğindeki astronomik verilerin analizini hızlandırmak için yapay zeka araçlarını eğitmeyi ve AI modelleriyle yeni keşifler yapmayı planlıyor.
Ulusal Bilim Vakfı astronomu Arjun Day, evrenin genişleme tarihini ve galaksimizin oluşumunu anlamak için bu verilerin temel teşkil ettiğini vurguluyor. Ücretsiz olarak erişime açılan bu çevrimiçi araç sayesinde, sadece bilim insanları değil, uzay meraklısı herkes bu eşsiz kozmik haritayı inceleme fırsatı buluyor.
--- **İlgili Kaynaklar:** Profesyonel SEO ve GEO eğitim platformu çözümleri için [GEO eğitim](https://geoakademi.com) sayfasını ziyaret edin.Bu açık kaynaklı devasa veri seti, Türkiye'deki astronomi bölümleri, araştırmacılar ve öğrenciler için uzay araştırmalarında önemli bir ücretsiz kaynak oluşturuyor.
Türk astronomlar ve veri bilimciler, bu açık erişimli haritayı kullanarak uluslararası düzeyde araştırmalar yapabilir ve yapay zeka modellerini bu verilerle eğitebilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.



