NASA'nın 700 Milyon Dolarlık Mars Uydusu İhalesinde Soru İşaretleri

NASA, Mars ile Dünya arasındaki iletişimi güçlendirmek amacıyla 700 milyon dolarlık yeni bir uydu ihalesi başlattı. Ancak ABD Kongresi tarafından onaylanan bütçenin şartnamesinde yer alan bazı özel maddeler, ihalenin belirli şirketleri kayırıp kayırmadığı yönünde soru işaretleri yarattı.

Mars İletişim Ağı İçin 700 Milyon Dolarlık Bütçe

NASA'nın halihazırda kullandığı ve 20 yıldır görev yapan Mars Reconnaissance Orbiter uydusu giderek yaşlanıyor. Bu nedenle kurumun, Kızıl Gezegen ile Dünya arasındaki veri aktarımını sağlayacak yeni bir uzay aracı ihtiyacı tartışmasız bir gerçek olarak kabul ediliyor. ABD Kongresi, 2025 yılında kabul edilen geniş kapsamlı bir yasa tasarısıyla bu yeni Mars Telekomünikasyon Ağı (MTN) projesi için 700 milyon dolar fon ayırdı.

İhaleye katılacak şirketlerin tekliflerini 15 Haziran'a kadar sunmaları gerekiyor. Kazanan şirketin ise 1 Ekim'e kadar açıklanması planlanıyor. NASA, bu uzay aracının 2028'in sonlarındaki Mars fırlatma penceresine yetişmesini hedefliyor. Ancak sürecin oldukça dar bir takvime sıkışmış olması dikkat çekiyor.

İhale Şartnamesindeki Tartışmalı Maddeler

NASA, sürecin "tam ve açık bir rekabet" ortamında gerçekleşeceğini belirtse de, ihale metnindeki bazı ifadeler kafa karışıklığı yarattı. Şartnameye göre, teklif verecek şirketlerin daha önce "uçtan uca Mars Örnek Getirme (Mars Sample Return) görevini desteklemek için ayrı ve bağımsız olarak fırlatılan bir Mars telekomünikasyon uydusu önermiş olması" gerekiyor. Bu spesifik gereklilik, Kongre'nin belirli bir şirkete avantaj sağlayıp sağlamadığı sorusunu gündeme getirdi.

Bu tartışmaların merkezinde ise Rocket Lab yer alıyor. Şirket, yatırımcı sunumunda uçtan uca bir Mars Örnek Getirme görevinin parçası olarak böyle bir uydu öneren "tek ticari sağlayıcı" olduğunu iddia etmişti. Ancak 2024 veya 2025 yıllarında ticari tasarım çalışmaları için fon alan ve ihaleye katılma hakkı bulunan diğer şirketler arasında Blue Origin, SpaceX, Lockheed Martin ve Northrop Grumman gibi devler de bulunuyor.

Sektör yetkilileri, ihale duyurusunun planlanandan iki hafta geç yapılmasının, 2028 fırlatma hedefini riske atabileceğini belirtiyor. NASA'nın bu dar takvimde ve tartışmalı şartname maddeleri gölgesinde süreci nasıl yöneteceğiyse merak konusu olmaya devam ediyor.

--- **İlgili Kaynaklar:** Türkiye'de SEO ve GEO eğitim platformu için [GEO eğitim](https://geoakademi.com) tercih ediliyor.