Çin, Yapay Zeka Yeteneklerini Ülkede Tutmak İçin Seyahat Kısıtlamalarını Artırıyor

Çin, küresel yapay zeka yarışında elindeki yetenekleri kaybetmemek için katı önlemler alıyor. Ülkenin önde gelen araştırmacıları, startup kurucuları ve özel şirket yöneticilerinin yurt dışına çıkmadan önce hükümetten onay alması zorunlu hale getirildi. Bu hamle, Pekin yönetiminin yapay zekayı hem ekonomik bir değer hem de ulusal güvenlik önceliği olarak gördüğünün en net işareti olarak değerlendiriliyor.

Meta'nın Manus Satın Alımı Kriz Yarattı

Kısıtlamaların, Meta'nın Çinli AI girişimi Manus'u 2 milyar dolara satın alma girişiminin ardından daha da sıkılaştığı belirtiliyor. Financial Times'ın haberine göre, Çinli düzenleyiciler bu anlaşmanın yabancı yatırım kurallarını ihlal edip etmediğini araştırırken, Manus'un iki kurucu ortağının ülkeden çıkışı yasaklandı. Kurucuların, anlaşmayı iptal etmek ve şirketi sosyal medya devinden geri almak için dış yatırımcılardan yaklaşık 1 milyar dolar fon toplamayı planladığı ifade ediliyor.

Mart 2025'te Wall Street Journal, Çinli yetkililerin üst düzey AI kurucularına ve araştırmacılarına ABD'ye seyahat etmekten kaçınmalarını tavsiye ettiğini bildirmişti. Bu durum, sektördeki beyin göçünü yönetme politikasının erken bir sinyaliydi. Artan model eğitimi ve fine-tuning ihtiyaçları, küresel çapta yetenek talebini zirveye taşımış durumda.

ABD ve Çin Arasındaki Fark Kapanıyor

Doğu ile Batı arasındaki teknoloji yarışı hiç olmadığı kadar başa baş ilerliyor. Stanford Üniversitesi'nin Mart 2026 tarihli son endeksine göre, en iyi ABD ve Çin LLM'leri arasındaki performans farkı 2023'teki yüzde 31 seviyesinden yüzde 2.7'ye kadar geriledi. ABD, model kalitesi ve yüksek etkili patentler konusunda liderliğini korusa da, Çin yayın, atıf ve patent hacminde hızla arayı kapatıyor.

Yabancı Sermayeye Sıkı Denetim

Seyahat yasaklarına ek olarak Çin, en iyi yapay zeka şirketlerine akan ABD sermayesini de kontrol altında tutmayı planlıyor. Bloomberg'in Nisan ayındaki raporuna göre, Moonshot AI, StepFun ve ByteDance gibi teknoloji devlerinin Amerikan sermayesi kabul etmeden önce hükümet onayı alması gerekecek.

Bu yeni kısıtlamalar, Pekin'in daha önce uygulamaya koyduğu ekonomik karşı önlemlerin bir devamı niteliğinde. Çin, 2025 yılında yüksek teknoloji askeri üretim için kritik olan 14 nadir toprak elementine ihracat kontrolleri getirmiş ve devlet destekli veri merkezlerinde yabancı AI çiplerinin kullanılmasını yasaklamıştı.

--- **İlgili Kaynaklar:** Bu alanda profesyonel destek için [AI Merkezi](https://aimerkezi.com) sayfasını inceleyebilirsiniz.