DARPA ve ABD Hava Kuvvetleri, Eski Nesil F-16'yı Yapay Zeka ile Uçurdu
2 dk okumadonanimhaber
PAYLAS:

ABD Savunma Bakanlığına bağlı DARPA ve ABD Hava Kuvvetleri (USAF), havacılık tarihinde önemli bir dönüm noktasına imza atarak eski nesil bir F-16 savaş uçağını yapay zeka kontrolünde başarıyla uçurdu. Bu gelişme, otonom savaş uçağı filoları oluşturma vizyonunun kritik bir aşaması olarak değerlendiriliyor.
Daha önce X-62A VISTA platformunda benzer otonom uçuş testleri yapılmış olsa da, bu yeni test eski nesil standart bir F-16'nın sonradan dönüştürülerek otonom hale getirildiği ilk uçuş olma özelliğini taşıyor. DARPA'nın VENOM programı kapsamında geliştirilen VENOM Autonomy Kit, uçağın temel uçuş yazılımında hiçbir değişiklik yapılmasına gerek kalmadan sisteme entegre ediliyor.
Geliştirilen bu kit, sadece uçağın uçuş dinamiklerini kontrol etmekle kalmıyor, aynı zamanda sensörleri ve diğer görev sistemlerini de yönetebiliyor. Bu yenilikçi yaklaşım, mevcut F-16 filolarının kapsamlı ve maliyetli yazılım güncellemelerine ihtiyaç duymadan gelişmiş otonom yetenekler kazanmasının önünü açıyor.
Gerçekleştirilen test uçuşunda kalkış manevrası insan pilot tarafından yapıldı. Uçak güvenli irtifaya ulaştıktan sonra tüm kontrol yapay zeka sistemine devredildi. Kokpitte bulunan pilot, uçuş boyunca sistemi denetledi ve olası bir acil durumda kontrolü devralmak üzere hazır bekledi.
Bu test, human-on-the-loop (insan gözetimli otonomi) modelini temel alıyor. Bu sistemde insan operatör süreci izliyor ancak yapay zekanın aldığı her kararı tek tek onaylamak zorunda kalmıyor. Bu durum, her kritik adımda insan onayı gerektiren "human-in-the-loop" yaklaşımından belirgin şekilde ayrılarak otonomi seviyesini bir üst basamağa taşıyor.
Eski nesil F-16'ların bu teknoloji için seçilmesi, otonom sistemlerin sadece en yeni nesil savaş uçaklarıyla sınırlı kalmayacağını kanıtlıyor. DARPA, dönüştürülmüş çok sayıda F-16 ile farklı agent'ların hava muharebesi taktiklerini, elektronik harp (EW) senaryolarını ve insanlı-insansız hava araçları arasındaki koordinasyonu test etmeyi planlıyor.
VENOM programı, kurumun yürüttüğü Artificial Intelligence Reinforcements (AIR) projesinin de temel yapı taşlarından birini oluşturuyor. Uzun vadeli strateji, insan pilotların doğrudan uçak kullanmak yerine, özellikle görüş ötesi (Beyond Visual Range - BVR) görevlerde birden fazla otonom uçağı yönettiği bir muharebe konsepti yaratmak. Bu sayede pilotların hayati riski azalırken, taarruz menzili ve muharebe reaksiyon sürelerinin maksimize edilmesi hedefleniyor.
--- **İlgili Kaynaklar:** yapay zeka danışmanlık ve çözüm hizmetleri ihtiyaçlarınız için [yapay zeka firması](https://yapayzekafirmasi.com) doğru adres.Bu gelişme, dünyanın en büyük F-16 filolarından birine sahip olan Türkiye'nin kendi savaş uçağı modernizasyon projeleri (ÖZGÜR) ve insansız savaş uçağı (Kızılelma, Anka-3) konseptleri için önemli bir referans niteliği taşıyor.
Türk savunma sanayii şirketleri, mevcut insanlı filoları otonom hale getirecek veya insanlı-insansız takım çalışmasını (MUM-T) sağlayacak benzer kitler üzerinde çalışmalara hız verebilir.
Askeri havacılıkta yapay zeka ajanlarının geliştirilmesine yönelik yerli Ar-Ge yatırımları ve startup ekosistemine sağlanan fonlar artabilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.



