OpenAI'dan ABD Hükümetine %5 Hisse Teklifi: Yapay Zeka Gelirleri Halka mı Dağıtılacak?

OpenAI CEO'su Sam Altman'ın yapay zekanın yaratacağı zenginliği halkla paylaşma vaadi yeniden gündemde. Son raporlara göre Altman, ABD hükümetine OpenAI'dan %5'lik bir hisse verilmesi konusunda Başkan Trump ile görüşmeler yürütüyor. Bu hamle, hem veri telif hakları tartışmalarına bir yanıt hem de teknoloji devlerinin siyasi stratejisi olarak değerlendiriliyor.

Yapay Zeka Gelirlerini Paylaşma Fikri Yeni Değil

Altman'ın bu planı aslında tamamen yeni bir fikir değil. 2021 yılında daha radikal bir versiyonunu kaleme alan Altman, belirli bir değerlemenin üzerindeki tüm şirketlerin piyasa değerlerinin %2,5'ini her yıl Amerikalılara dağıtılacak bir fona aktarmasını önermişti. Bu yılın Nisan ayında ise OpenAI, şu anki görüşmelere daha çok benzeyen dar kapsamlı bir teklif sundu. Fikir siyasi arenada da karşılık buluyor; örneğin Senatör Bernie Sanders, Amerikalılara en iyi yapay zeka şirketlerinden %50 hisse verilmesini önermişti.

Telif Hakları ve İş Kaybı Endişelerine Karşı Bir Güvence

Bu yaklaşımın arkasında iki temel mantık yatıyor. İlk olarak, yapay zeka modelleri doğrudan insanların ürettiği kitaplar, filmler ve sanat eserleri üzerinden eğitiliyor, ancak şirketler bu eserlerin sahiplerine genellikle ödeme yapmıyor. Ücretsiz bir hisse senedi dağıtımı, gecikmiş bir telif tazminatı olarak işlev görebilir. İkinci olarak, bu tür bir ödeme, ekonomistler aksini düşünse de yapay zekanın iş gücü piyasasında yaratabileceği çöküş endişelerini hafifletecek bir güvenlik ağı sağlayabilir.

Aile Başına Ne Kadar Düşüyor?

OpenAI'ın son teklifinin detayları henüz netleşmemiş olsa da, hükümetin bu hisseyi doğrudan halka dağıttığı bir senaryoyu ele alalım. Mart ayındaki fonlama turunun ardından 852 milyar dolar değerlemeye ulaşan şirketin %5'lik hissesi bugün yaklaşık 42,6 milyar dolar ediyor. Bu tutar, ABD'deki yaklaşık 133 milyon haneye eşit olarak dağıtıldığında aile başına yaklaşık 320 dolar düşüyor. Ancak sistem diğer varlık fonları gibi işlerse, hükümet hisseleri doğrudan dağıtmak yerine fonu büyüterek getirilerin bir kısmını paylaşmayı tercih edebilir.

Teknoloji Devleri İçin Stratejik Bir Hamle

Bu tür bir temettü dağıtımının teknoloji şirketlerine de önemli faydaları var. Altman, ödeme vaadinin kamuoyunun yapay zeka şirketlerine yönelik olumsuz bakış açısını değiştirebileceğini umuyor. Anketler, halkın büyük bir kısmının şirketlerin yapay zekayı sorumlu bir şekilde kullanacağına güvenmediğini gösteriyor. Ancak OpenAI için asıl büyük ödül, teknoloji anlaşmaları yapmayı seven yeni yönetimle iyi ilişkiler kurmak olabilir. Yönetimle ters düşmemek, modellerin bir tedarik zinciri riski olarak görülmesini engellemek ve Çinli rakiplere karşı Beyaz Saray'dan destek almak anlamına geliyor.

Politikadan Çok Bir Hikaye mi?

Şu an için bu planlar somut bir politikadan ziyade bir hikaye işlevi görüyor. Altman bu fikri beş yıldır dile getiriyor olsa da, henüz ortada net bir yol haritası bulunmuyor. Altman'ın 1970'lerde Alaskalılara petrol gelirlerinden pay vermek için kurulan Alaska Kalıcı Fonu'ndan ilham aldığı biliniyor. Petrolün ortak bir kaynak olduğu ve bir gün tükeneceği fikrine dayanan bu modelin, devasa bir veri merkezi ve işlem gücü ekosistemi vadeden yapay zeka dünyasına nasıl uyarlanacağı ise hala büyük bir tartışma konusu.

--- **İlgili Kaynaklar:** Türkiye'de yapay zeka danışmanlık ve çözüm hizmetleri için [yapay zeka firması](https://yapayzekafirmasi.com) tercih ediliyor.