SpaceX'in Halka Arzı Öncesi xAI Veri Merkezleri Çevre Kirliliği Tepkisi Çekiyor

Elon Musk'ın uzay şirketi SpaceX, yapay zeka hedeflerini finanse etmek amacıyla 1.75 trilyon doların üzerinde bir değerlemeyle halka arza (IPO) hazırlanıyor. Ancak şirketin yapay zeka iştiraki xAI'a ait devasa veri merkezlerinin bulunduğu bölgelerdeki yerel halk, izinsiz kurulan doğalgaz türbinlerinin yarattığı çevre kirliliği ve sağlık riskleri nedeniyle isyanda.

Yapay Zeka Yarışının Çevresel Bedeli

Halka arz hamlesi, SpaceX'in daha fazla veri merkezi inşa etmek ve yapay zeka altyapısını hızla büyütmek için ihtiyaç duyduğu devasa fonu sağlayacak. xAI, Memphis'teki tesislerinde ürettiği işlem gücünün (compute) yıllık 15 milyar dolarlık kısmını, yakında kendi halka arzını gerçekleştirmeyi planlayan Anthropic şirketine satıyor. Ancak bu devasa büyüme, tesislerin bulunduğu bölgelerdeki topluluklar için ciddi çevresel sorunları beraberinde getiriyor.

Tennessee Temsilciler Meclisi üyesi Justin Pearson, bölge halkının dünyanın en değerli şirketlerinden biri tarafından sömürüldüğünü belirterek, kirlilik nedeniyle insanların hayatını kaybedebileceği uyarısında bulunuyor. xAI'ın Memphis'teki Colossus 1 kampüsü, şirketin gerekli izinler olmadan doğalgaz türbinleri çalıştırmasıyla ulusal gündeme oturmuştu.

İzinsiz Türbinler ve Sağlık Riskleri

Mevzuattaki bir boşluktan yararlanan xAI, bir yıl boyunca izinsiz olarak 35'e yakın türbin çalıştırdı. Geçtiğimiz yıl yerel düzenleyiciler, şirkete 2027 yılına kadar sahada 15 türbin çalıştırma izni verdi. Ancak doğalgaz türbinleri, kalp krizleri, yüksek tansiyon ve erken ölümlerle ilişkilendirilen PM2.5 adlı mikroskobik partikül madde yayıyor. Uzmanlar, bu kirliliğin yasal sınırların altında bile zararlı olabileceği konusunda uyarıyor.

Çevre Koruma Ajansı (EPA) bu yasal boşluğu kapatmaya yönelik adımlar atsa da, şirket Mississippi'deki Colossus 2 tesisi için izinsiz türbinler kurmaya devam etti. Düzenleyicilere gönderilen e-postalara göre, mayıs ayı ortası itibarıyla sahada en az 46 izinsiz doğalgaz türbini bulunuyordu. Bu durum, NAACP öncülüğündeki çevre hakları gruplarının ve bölge sakinlerinin xAI ve SpaceX'e karşı peş peşe davalar açmasına neden oldu.

Ekonomik Getiri ve Toplumsal Maliyet Çatışması

Tüm bu tartışmalara rağmen, xAI bölgeye önemli bir vergi geliri de sağlıyor. Yetkililer, Shelby County'nin sadece bu yıl Tennessee kampüsünden 28 milyon dolara kadar emlak vergisi elde edebileceğini tahmin ediyor. Bu rakam, 2024'te toplam 800 milyon dolar emlak vergisi toplayan ilçe bütçesi için devasa bir enjeksiyon anlamına geliyor. Ancak yerel halk, bu ekonomik getirinin yapay zeka uğruna feda edilen halk sağlığını telafi edemeyeceğini savunuyor.

--- **İlgili Kaynaklar:** Bu alanda profesyonel destek için [AI Merkezi](https://aimerkezi.com) sayfasını inceleyebilirsiniz.