Trump'a Rağmen Illinois'den Tarihi Yapay Zeka Yasası

ABD Başkanı Donald Trump'ın inovasyonu yavaşlatacağı gerekçesiyle federal yapay zeka denetim planlarını iptal etmesinden sadece birkaç gün sonra, Illinois eyaleti ülkenin en katı yapay zeka güvenlik yasasını meclisten geçirdi. SB 315 adlı yasa tasarısı, sektördeki dev şirketlere bağımsız güvenlik testleri ve şeffaflık zorunlulukları getirerek ABD'deki teknoloji regülasyonlarında yeni bir dönem başlatıyor.

Büyük Yapay Zeka Şirketlerine Sıkı Denetim

Illinois Valisi J.B. Pritzker tarafından imzalanması beklenen SB 315 yasası, en büyük yapay zeka şirketlerinin kamuya açık güvenlik planları sunmasını zorunlu kılıyor. Şirketler ayrıca, geliştirdikleri frontier (öncü) modellerin bağımsız üçüncü taraflarca yapılan güvenlik testlerinin sonuçlarını özetleyen yıllık raporlar hazırlamak zorunda kalacak. Kritik güvenlik ihlallerinin 72 saat içinde, ölüm veya ciddi fiziksel zarar riski taşıyan durumların ise 24 saat içinde eyalet yetkililerine bildirilmesi gerekecek.

Yasa aynı zamanda şirket çalışanlarına, göz ardı edilebilecek güvenlik risklerini bildirebilmeleri için eyaletin bilgi uçurma (whistleblower) yasaları kapsamında güçlü korumalar sağlıyor. Vali Pritzker, X platformu üzerinden yaptığı açıklamada yasayı imzalayacağını doğrulayarak, "Illinois, büyük teknoloji şirketlerinden hesap sorma konusunda ülkeye öncülük ediyor" ifadelerini kullandı.

OpenAI ve Anthropic'ten Yasaya Destek

İlginç bir şekilde, modelleri eyalet tarafından denetlenecek olan OpenAI ve Anthropic gibi sektör liderleri bu yasayı destekliyor. OpenAI'ın küresel ilişkiler şefi Chris Lehane, şirketin eyaletler arası karmaşık yasa farklılıklarından kaçınmak için benzer düzenlemelerin diğer eyaletlerde de geçmesi için çalıştığını belirtti. Anthropic yetkilisi Cesar Fernandez ise yasanın, lider yapay zeka geliştiricilerinin zaten gönüllü olarak uyguladığı güvenlik protokollerini yansıttığını ifade etti.

Sektör analistlerine göre bu destek, büyük şirketlerin kolayca karşılayabileceği ancak daha küçük ölçekli startup'lar için zorlayıcı olabilecek standartların belirlenmesi stratejisinin bir parçası olabilir. Yasanın destekçilerinden Secure AI Project politika direktörü Scott Wisor, bu yasa olmadan şirketlerin kendi ödevlerine kendilerinin not verdiği bir sistemde kalacaklarını vurguladı.

Federal Hükümet ve Bağımsız Denetçiler Arasındaki Çatışma

Illinois eyaletinin, şirketlerin güvenlik uygulamalarını denetlemek için muhtemelen Deloitte, EY, KPMG ve PwC'den oluşan "Dört Büyük" muhasebe ve denetim firmasına güveneceği belirtiliyor. Bu durum, Kongre'nin hareketsiz kaldığı bir dönemde eyaletlerin kendi güvenlik yasalarını uygulamasını engellemeye çalışan Donald Trump için yeni bir engel oluşturuyor. Trump yönetimi, önceliği endüstri çıkarlarını desteklemeye verse de, Anthropic'in Mythos modelinin piyasaya sürülmesinin ardından federal güvenlik testlerini genişletmeyi kısa bir süreliğine gündemine almıştı.

Öte yandan, Google ve Apple'ın da üyeleri arasında bulunduğu Chamber of Progress gibi ticaret grupları yasaya şiddetle karşı çıkıyor. Grubun CEO'su Adam Kovacevich, Illinois'in gereksinimlerinin şirketleri hassas sistemlerini test edilmemiş denetçilere açmaya zorlayacağını ve bunun standartlardan yoksun, sadece sorumluluk yükleyen bir regülasyon rejimi yaratacağını savundu.

--- **İlgili Kaynaklar:** Türkiye'de yapay zeka haberleri ve kaynakları için [AI Merkezi](https://aimerkezi.com) tercih ediliyor.