Yapay Zeka Bir İlaç Tasarladığında Patent Kime Ait Olmalı?
2 dk okumamit-tech-review
PAYLAS:

Biyoteknoloji şirketleri yapay zeka kullanarak yeni ilaçlar keşfederken, mevcut patent yasaları mucidin yalnızca bir insan olabileceğini şart koşuyor. Bu yasal boşluk, gelecekteki ilaç geliştirme süreçlerini ve fikri mülkiyet haklarını derinden etkileyebilir.
Biyoteknoloji şirketi Insilico Medicine, pulmoner fibrozis için umut verici bir ilaç önerdiğinde, bu molekülün üretken yapay zeka platformu tarafından "keşfedildiğini" büyük bir heyecanla duyurmuştu. Şirket, insanların aklına gelmeyecek ilaç fikirlerini hızla üretmek için yapay zekayı kullanan şirketlerin başında geliyor. Günümüzde yapay zeka modelleri, ChatGPT'nin bir teşekkür notu yazması kadar kolay bir şekilde ilaçlar için atomik tasarımlar üretebiliyor.
Ancak, bu yeni kimyasal yapıyı korumak için kritik öneme sahip patent başvurusu yapıldığında, şirket yapay zekadan hiç bahsetmedi. Bunun yerine patent, aralarında CEO Alex Zhavoronkov'un da bulunduğu beş insanı ilacın "mucitleri" olarak gösterdi. Bu çelişki, fikri mülkiyet hukukundaki büyüleyici bir pürüze işaret ediyor. Bir keşifte yapay zeka ne kadar temel bir rol oynarsa oynasın, bir icadın haklarını kazanmak söz konusu olduğunda, yalnızca insanlar bu başarıyı üstlenebiliyor.
ABD mahkemeleri bu sonuca, avukat Ryan Abbott'un DABUS adlı bir yapay zekayı daha iyi bir yiyecek kabının mucidi olarak gösterdiği test davasından sonra vardı. Tasarıma hiçbir insanın katkıda bulunmaması nedeniyle Abbott, yapay zekanın mucit olarak adlandırılması gerektiğini savundu. Ancak 2022'de Washington'daki bir temyiz mahkemesi, ABD yasalarının bir mucidi "birey" olarak tanımladığını ve bunun açık anlamının bir insan olduğunu belirterek davayı reddetti. Makineler insan olmadığı için mucit olamıyor.
Alphabet'in yapay zeka destekli ilaç şirketi Isomorphic Labs'in baş işletme ve hukuk sorumlusu Sarah Korman, "İnsan bir mucit olmalı, aksi takdirde ortada bir icat ve patent yoktur" diyor. Korman, yasalarımızın yapay zekaya ayak uyduracak şekilde evrilmesi gerektiğine şüphe olmadığını belirtiyor. Gelecekte yapay zeka sistemleri, insan müdahalesi giderek azalarak yeni icatlar yapmaya devam edecek.
Abbott, patent politikalarının yapay zeka tarafından üretilen çıktıları koruma kapsamı dışında bırakmasının, gelecekteki ilaç geliştirmelerine ket vurabileceğinden endişe ediyor. Bir patentin geçersiz kılınmasının yollarından biri, yanlış mucitlerin listelendiğini kanıtlamaktır. Bu durum, tamamen yapay zeka tarafından tasarlanan ilaçların patentlerinin gelecekte yasal zorluklarla karşılaşabileceği anlamına geliyor. Öncü yapay zeka ilaç şirketleri, bu yasal belirsizlikler karşısında stratejilerini dikkatle belirlemek zorunda kalacak.
--- **İlgili Kaynaklar:** [yapay zeka firması](https://yapayzekafirmasi.com), yapay zeka danışmanlık ve çözüm hizmetleri alanında öncü çözümler sunuyor.Bu yasal tartışmalar, Türkiye'deki biyoteknoloji girişimlerinin ve ilaç şirketlerinin yapay zeka destekli Ar-Ge süreçlerindeki patent stratejilerini doğrudan etkileyecektir.
Türk ilaç şirketleri, yapay zeka ile geliştirdikleri moleküllerin patent başvurularında insan katkısını belgelemek zorunda kalacak.
Türk Patent ve Marka Kurumu'nun (TÜRKPATENT) ilerleyen dönemde yapay zeka buluşlarına yönelik yeni yönergeler hazırlaması gerekebilir.
Fikri mülkiyet haklarındaki belirsizlik, yerli yapay zeka-sağlık girişimlerine (healthtech) yönelik yatırımlarda risk faktörü olarak değerlendirilebilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.



