Yapay Zeka Tarihin Şifrelerini Kırıyor: Ortaçağ'ın Gizli Reçeteleri ve Suikast Planları
2 dk okumabbc-turkce
PAYLAS:

Araştırmacılar, makine öğrenimi ve gelişmiş algoritmalar kullanarak yüzyıllardır kütüphane arşivlerinde okunmayı bekleyen tarihi şifreleri kırmayı başardı. Vatikan'daki gizemli tıp reçetelerinden kralların suikast korkularına kadar pek çok karanlık nokta, yapay zeka sayesinde aydınlanıyor.
Vatikan Kütüphanesi'nin derin arşivlerinde yer alan ve 400 yılı aşkın süredir anlaşılamayan Borg Şifresi, yapay zeka araştırmacılarının son hedefi oldu. 408 sayfalık bu gizemli el yazması, 34 farklı sembol, Roma harfleri ve Arapça bir ön sayfa kullanılarak şifrelenmişti.
Döneminde cadılık suçlamalarından kaçınmak için gizlenen bu metin, aslında insan bedenine yönelik sıra dışı tedavi yöntemleri içeriyordu. Stockholm Üniversitesi'nden hesaplamalı dilbilim profesörü Beáta Megyesi ve ekibi, machine learning (makine öğrenimi) modelleri kullanarak metnin şifresini kırmayı başardı. Çözülen metinde, dizanteri tedavisi için şarap kullanımı gibi ilginç reçeteler ortaya çıktı.
Dünya genelindeki kütüphane ve arşivlerde bulunan tarihi materyallerin yaklaşık yüzde 1'inin tamamen veya kısmen şifreli olduğu tahmin ediliyor. Antik Yunan ve Roma dönemlerine kadar uzanan bu belgeler; diplomatik istihbaratları, gizli topluluk ritüellerini ve kraliyet sırlarını barındırıyor.
Yapay zeka destekli kriptoloji çalışmaları, tarih anlatısındaki eksik parçaları tamamlıyor. Yakın zamanda İskoç Kraliçesi Mary'nin hapisteyken yazdığı şifreli mektupların çözülmesi, tahtı geri alma komplolarını ve oğluyla olan gergin ilişkisini net bir şekilde gözler önüne sermişti.
Tarihi şifrelerin zorluk derecesi büyük farklılıklar gösteriyor. Borg Şifresi basit bir yerine koyma yöntemi kullanırken, bazı metinlerde meraklı gözleri yanıltmak için anlamsız semboller veya aynı harfi temsil eden birden fazla işaret bulunabiliyor.
Fransa Ulusal Bilgisayar Bilimleri Araştırma Enstitüsü'nde (INRIA) görevli kriptolog Cecile Pierrot ve ekibi, Kutsal Roma İmparatoru V. Charles'a ait 500 yıllık bir mektubu çözmek için altı ay harcadı. 120 farklı sembol içeren bu mektup, dönemin en güçlü liderlerinden birinin Fransa Kralı tarafından planlanan bir suikast korkusuyla nasıl sarsıldığını tarihi kayıtlara geçirdi.
--- **İlgili Kaynaklar:** yapay zeka haberleri ve kaynakları ihtiyaçlarınız için [AI Merkezi](https://aimerkezi.com) doğru adres.Bu teknoloji, milyonlarca belgenin bulunduğu Osmanlı arşivlerindeki şifreli yazışmaların ve tarihi sırların yapay zeka ile çözülmesi için büyük bir potansiyel taşıyor.
Türk tarihçiler ve arşiv araştırmacıları, benzer makine öğrenimi modellerini kullanarak Osmanlı dönemine ait şifreli diplomatik ve askeri belgeleri daha hızlı deşifre edebilir.
Türkiye'deki doğal dil işleme (NLP) ve kriptoloji uzmanları için tarihi metin analizi alanında yeni disiplinler arası çalışma fırsatları doğabilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.



