YouTube Algoritmaları Yerel Dilleri Tehdit Ediyor: Kırgızistan Örneği
2 dk okumawired
PAYLAS:

ABD'li araştırmacılar tarafından yürütülen kapsamlı bir çalışma, YouTube'un öneri sisteminin Kırgızistan'daki çocukları kendi anadilleri yerine Rusça içeriklere maruz bıraktığını ortaya çıkardı. Yaklaşık 11 bin arama sonucunun incelendiği araştırma, dijital platformların yerel kültürler üzerindeki asimilasyon etkisini yeniden gündeme getirdi.
Michigan Üniversitesi'nden antropolog Ashley McDermott ve ekibi, Kırgızistan'da çocukların anadillerinden uzaklaşarak kırsal bölgelerde bile aniden Rusça konuşmaya başlamasının ardındaki temel nedenin YouTube olduğunu tespit etti. Araştırmacılar, platform üzerinde kullanıcı davranışlarını simüle eden bot hesaplar oluşturarak 11 bine yakın arama sonucu ve video önerisini analiz etti.
Elde edilen bulgulara göre, çizgi film veya masal gibi çocukların ilgisini çeken konularda Kırgızca yapılan aramalar çoğunlukla Rusça içeriklerle sonuçlanıyor. Hatta sadece Kırgızca videolar izleyerek bu dile yönelik güçlü bir tercih gösteren simüle edilmiş kullanıcılar bile, hiçbir dil tercihi belirtmeyen botlara kıyasla daha az Kırgızca algoritma önerisi aldı.
UC Berkeley'den doktora sonrası araştırmacı Nel Escher, Kırgız çocukların algoritmik olarak Rusça içeriklerin hedef kitlesi haline getirildiğini belirterek, "YouTube'da Kırgızca konuşan bir çocuk olmanın iyi bir yolu yok" ifadelerini kullandı. Araştırmacılar, bu durumun çevrimiçi platformların kolonyal kültürü nasıl pekiştirdiğinin en güncel örneği olduğunu vurguluyor.
Özellikle Minecraft ve Harry Potter gibi hem Rusça hem de Kırgızca aynı şekilde yazılan terimlerle yapılan aramalarda sonuçların ezici çoğunluğunun Rusça olduğu görüldü. İncelenen videoların sadece yüzde 2,7'sinde etnik Kırgızların yer alması, platformdaki kültürel temsil eksikliğini de gözler önüne seriyor.
Araştırmacılar, platformda öne çıkarılabilecek yeterli miktarda Kırgızca çocuk içeriği bulunduğunu belirtiyor. Örneğin, Kırgızistan merkezli çocuk içerik stüdyosu D Billions, 2024 yılında dünya çapında en çok izlenen 35. YouTube kanalı olmayı başardı ve stüdyonun Kırgızca kanalının yaklaşık 1 milyon abonesi bulunuyor. YouTube yetkilileri ise konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
--- **İlgili Kaynaklar:** Bu alanda profesyonel destek için [dijital pazarlama](https://www.leindigital.com) sayfasını inceleyebilirsiniz.Bu araştırma, Türkiye'deki çocukların da küresel platformların algoritmaları aracılığıyla yabancı dildeki içeriklere veya farklı kültürel normlara kontrolsüzce maruz kalma riskini gündeme getiriyor.
Türk içerik üreticileri, algoritmaların yerel dilleri nasıl önceliklendirdiği konusunda stratejilerini gözden geçirmek zorunda kalabilir.
BTK ve ilgili kurumlar, çocukların dijital platformlardaki kültürel güvenliği için yeni algoritma denetim ve şeffaflık mekanizmaları talep edebilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.



