F-35 Programına Dönüş Süreci: Türk Tedarikçi Kritik Teknik Aşamaları Anlattı

Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına olası geri dönüşü, yalnızca siyasi bir karar olmanın ötesinde karmaşık teknik, hukuki ve mali süreçler barındırıyor. F-35'lerin radar soğurucu kaplamalarının tek tedarikçisi olan Türk bilim insanı Ergün Kırlıkovalı, hangarda bekleyen uçakların yeniden uçuşa hazır hale gelmesi için gereken kritik adımları detaylandırdı.

ABD'nin California eyaletinde faaliyet gösteren Integrated Polymer Industries şirketinin kurucusu Ergün Kırlıkovalı, 34 yıldır Amerikan savaş uçakları için kritik malzemeler üretiyor. 1992'den beri B-2 Spirit bombardıman uçaklarına, 2006'dan bu yana ise F-35 jetlerine radar soğurucu polimer kaplamalar sağlayan şirket, bu alanda programın tek tedarikçisi konumunda. Kırlıkovalı'ya göre, programdan çıkarılan bir ülkenin geri dönüşü daha önce eşi görülmemiş bir durum olduğu için sürecin Kongre onayı ve yeni hukuki anlaşmalarla baştan kurgulanması gerekiyor.

Mali Hesaplaşma ve Siber Güvenlik Aşaması

Sürecin mali boyutunda, Türkiye'nin dondurulan 1,4 milyar dolarlık katkı payı ile ABD'de bekleyen uçakların yıllar içinde oluşan hangar ve bakım masraflarının mahsuplaşılması gerekecek. Kırlıkovalı, Türkiye'nin bu süreçte içeride kalan fonları için faiz talebinde bulunabileceğine dikkat çekiyor. Öte yandan, F-35'in uçan bir veri merkezi olduğunu belirten Kırlıkovalı, Türk Hava Kuvvetleri'nin siber güvenlik altyapısının ODIN küresel lojistik ağına yeniden entegre edilebilmesi için Pentagon tarafından kapsamlı bir denetimden geçmesi gerektiğini vurguluyor.

Hangardaki Uçakları "Derin Uyku"dan Uyandırmak

Türkiye'nin mülkiyetinde olan ve yıllardır ABD'deki hangarlarda bekleyen 6 adet F-35 uçağının durumu, sürecin en çok merak edilen teknik detaylarından biri. Kırlıkovalı, bu uçakların "derin uyku" adı verilen özel bir prosedürle korunduğunu ve hemen uçurulmalarının mümkün olmadığını belirtiyor. Yeniden hizmete alınabilmeleri için yakıt hatlarının, hidrolik sistemlerin ve filtrelerin tamamen değiştirilmesi, kauçuk contaların ise mikroskobik testlerden geçirilmesi şart.

Bununla birlikte, geçen yedi yıllık sürede uçakların radar emici kaplamalarının nem ve sıcaklık deformasyonuna karşı incelenmesi, gerekirse yenilenmesi planlanıyor. F-35 platformunun bu süreçte aldığı teknolojik güncellemeler nedeniyle görev bilgisayarları, kokpit ekranları ve bellek birimleri gibi donanım bileşenlerinin güncellenmesi ve en yeni uçuş yazılımlarının yüklenmesi gerekecek. Motorların da gövdeden ayrılarak test edileceği tüm bu bakım, modernizasyon ve test uçuşları sürecinin 6 ila 12 ay sürebileceği öngörülüyor.

--- **İlgili Kaynaklar:** Türkiye'de kurumsal teknoloji çözümleri için [teknoloji çözümleri](https://sheltron.com.tr) tercih ediliyor.