Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.
Kral 8. Haakon, babası 5. Harald'ın ölümünün ardından Norveç tahtına geçti.
Norveç'te birçok kişi, bu değişim sonrası Haakon'un doğacak büyük bir boşluğu doldurması gerektiğini düşünüyor.
Kral Harald, kamuoyu yoklamalarında sürekli yüksek sıralarda yer alması ve ölümünden önceki süreçte yaşanan yoğun duygusal tepkilerden de anlaşılacağı üzere, sıradan Norveçliler arasında son derece popülerdi.
Haakon, Norveç'in 1905'te İsveç'ten bağımsızlığını kazanmasının ardından yeniden kurulan modern monarşideki dördüncü kral.
Hükümdar olarak ilk görevi olağanüstü bir kabine toplantısına başkanlık etmek oldu. Bu toplantıda kraliyet unvanını açıkladı ve babasının "Her şey Norveç için" sloganını benimsediğini söyledi.
Birçok yorumcu, seleflerinin izinden gitmek adına iyi bir konumda olduğuna inanıyor.
Veliaht prens olarak Haakon, son yıllarda babasıyla yakın çalıştı. Harald'ın hastalığı nedeniyle yokluğunda daha fazla sorumluluk üstlenerek naip olarak görev yaptı.
Kral Harald, biyografisi "Kral Anlatıyor"da oğlu hakkında "Bu işi devam ettirecek olan Veliaht Prens Haakon olduğu için çok şanslıyım" diye yazmıştı.
Tarihçi Trond Norén Isaksen BBC'ye yaptığı açıklamada Haakon'un babasından farklı bir kral olacağını ancak ondan daha az saygı görmeyeceğine işaret etti:
"Kral Harald çok karizmatikti. Herkesin takdir ettiği harika bir mizah anlayışı vardı. Haakon ise biraz daha içine kapanık, annesine daha fazla benziyor.
"Ancak son yıllarda biraz daha rahatladı, daha açık sözlü oldu ve mizah anlayışını biraz daha gösterdi. Anne, babasının yaşlanması ve eşinin hastalığı nedeniyle uzun yıllardır çok büyük bir yükü omuzluyor."
Haakon, 19. yüzyılda hüküm süren İngiltere Kraliçesi Victoria'nın büyük-büyük-büyük torunu.
Kızı Ingrid Alexandra, 22 yaşında, artık Norveç tahtının veliaht prensesi ve varisi oluyor.
Haakon, taht sıralamasında ablası Prenses Märtha Louise'den öndeydi.
1990 yılında anayasa değiştirilerek kadınlara da hükümdarlık hakkı tanındı.
Bu nedenle Haakon'un oğlu Veliaht Prenses Ingrid Alexandra, 15. yüzyıldan beri Norveç'in ilk kadın hükümran olma yolunda ilerliyor.
Haakon, Norveç raliyet ailesi adına çalkantılı bir dönemde kral oldu.
Monarşi, Norveçliler arasında geniş ölçüde popülerliğini koruyor ve halk arasında uzun zamandır modern bakış açısıyla övgü topluyor.
Ancak son yıllarda aile skandallarla da boğuştu.
Bu yıl içinde, Haakon'un eşi Norveç Kraliçesi Mette-Marit, cinsel suçlu Jeffrey Epstein ile yıllarca süren ilişkileri nedeniyle özür dilemek zorunda kaldı.
Kraliçe'nin önceki ilişkisinden doğan oğlu, kamuoyunda büyük yankı uyandıran bir davada tecavüzden mahkum edildi. Marius Borg Høiby, bu mahkumiyet kararına itiraz etti.
1973'te doğan Kral Haakon, kral ve Kraliçe Sonja'nın en küçük çocuğu.
Haakon'un gençlik yıllarında kraliyet statüsünü kabullenmekte zaman zaman zorlandığını söylemişti.
İki yıl önce yazdığı otobiyografisinde 1980'lerde devlet ilkokulunda geçirdiği günleri hatırlayarak "Evet, kraliyet ailesindendim ama bundan bahsetmek istemiyordum., okulda bu beni endişelendiriyordu" diye yazmıştı.
Büyükbabası Kral 5. Olav'ın ölümünün ardından 1991 yılında, henüz 17 yaşındayken veliaht prens oldu.
Bir kraliyet ailesi üyesi için alışılmadık bir şekilde, dört yıl süren denizcilik kariyerine başlamadan önce devlet okullarında eğitim gördü. 1995'te Norveç Deniz Harp Okulu'ndan mezun oldu.
Babası ve büyükbabasının izinden giderek Oxford Üniversitesi'ne gitmemeye karar verdi ve bunun yerine Kaliforniya'daki Berkeley Üniversitesi'ne kaydoldu ve siyaset bilimi okudu.
Norveç'e döndükten kısa bir süre sonra Haakon, 1999'da Mette-Marit'in memleketi Kristiansand'da bir müzik festivalinde şimdiki eşi Mette-Marit ile tanıştı.
O zamanki Veliaht Prens Haakon, 2001'deki düğünlerinden önce Mette-Marit hakkında, "İkimiz arasında o kadar güçlü bir bağ vardı ki, onu bırakamazdım" demişti.
Ancak ilişkileri tartışmasız değildi ve Haakon'un birlikte olduklarını ilk duyurduğu andan itibaren Norveç'te şiddetli bir tartışma yaşandı.
Hatta bazı yorumcular o dönemde bu ilişkinin Norveç monarşisinin sonunu getirebileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.
İngiliz Kralı 8. Edward'ın, Wallis Simpson ile ilişkisini tercih ederek tahtı bırakmasıyla sonuçlanan, meşhur birlikteliği hatırlatanlar da olmuştu. Bu birliktelik 1936'da kralın tahttan çekilmesine yol açmıştı.
Kraliçe Mette-Marit, Norveç kraliyet ailesine evlilik yoluyla katılan ilk halktan kişi değildi.
Ölen Kral Harald da 30 yıl önce Kraliçe Sonja ile soylu ile evlenme geleneğini bozmuştu.
Buna karşın yeni Kraliçe Mette-Marit'in babası kokain bulundurma suçundan hüküm giyip hapis yatmıştı. Dört yaşındaki bir çocuğun bekar annesiydi.
Kraliyet çiftinin Oslo'daki bir dairede birlikte yaşaması, muhafazakâr Norveç Kilisesi'nden de eleştiriler almıştı. Ancak o dönemdeki anketler, sıradan Norveçlilerin çoğunun bu eleştirilerin hiçbirini umursamadığını gösteriyordu.
Bazı Norveçli'nin sorguladığı noktaysa, Mette-Marit'in gençkenki hareketli yaşantısı oldu.
Evliliklerinden üç gün önce verdiği duygusal bir röportajda Mette-Marit, 1990'larda Oslo'da katıldığı partilerde uyuşturucu kullanıldığı yönündeki haberlerin ardından "çılgın geçmişi" için kamuoyu önünde özür diledi ve uyuşturucu kullanımını kınadı.
Bu, bir dönüm noktası olarak görüldü. Sıradan Norveçlilerin sevgisini kazandı ve yıllarca gelenekleri alt üst edebilecek modern bir monarşinin somut örneği olarak kabul edildi.
Çiftin Ingrid ve Prens Sverre Magnus adında iki çocuğu var.
Yeni veliaht prenses rolünde, HIV ile yaşayan insanlara destek olmak ve okuryazarlığı teşvik etmek gibi popüler konuları ele aldı.
2018'de akciğer fibrozisi teşhisi konulması da kamuoyunda geniş yankı uyandırarak sempati toplamasına yol açtı.
Ancak son zamanlarda Haakon'un ailesi giderek artan bir kamuoyu baskısıyla karşı karşıya kaldı.
Kraliçe'nin ilk evliliğinden oğlu Marius Borg Høiby'nin tecavüzden mahkûm edilmesi aileyi endişelendiriyor.
Høiby'nin kurbanı kadınlardan biri, Kral Haakon'un Oslo dışındaki Skaugum'daki malikanesinde tecavüze uğradı.
Kraliyet ailesi defalarca onun kraliyet ailesinden olmadığını vurgulasa da, Høiby her zaman ailenin bir üyesi olarak kabul edildi.
Dahası oğluyla ilgili davanın başlamasına günler kala, Mette-Marit'in cinsel suçlu Jeffrey Epstein ile sık sık temas halinde olduğunu ortaya koyan belgeler yayınlandı.
Daha sonra Kral Harald ve Kraliçe Sonja'dan Epstein ile üç yıl süren arkadaşlığı için özür diledi ve "kötü bir karar verdiğini" kabul etti. Ulusal bir televizyon röportajında ise onunla hiç tanışmamış olmayı dilediğini de ekledi.
Bu yılın başlarında yapılan çeşitli anketler, Norveç nüfusunun neredeyse yarısının, her ne kadar bunun kaçınılmaz bir şey olsa da, veliaht prensesin kraliçe olamayacağına inandığını ortaya koydu.
Oğlunun davasının sona ermesinden iki gün sonra, Mette-Marit ilk teşhisinden sekiz yıl sonra akciğer nakli geçirdi.
Haakon'un saltanatı bu skandalların gölgesinde başlıyor ve bunlarla nasıl başa çıkacağı, monarşisinin geleceğini belirleyebilir.
26 Aralık 2019Norveç Prensesi Martha Louise şamanla evlenecek 14 Eylül 2023Haberin sonu
Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.
