Bu elbise canlı mantardan yapıldı ve kendi kendini yenileyebiliyor

a').click(); event.preventDefault();">Tam Boyutta Gör Çin'deki araştırmacılar, canlı miselyumdan (mantar kök ağı) üretilen ve kendi kendini yenileyebilen bir tekstil malzemesi geliştirdi. Yüzeyini temiz tutabilen, belirli ölçüde kendi kendini onarabilen ve farklı mantar ya da maya türleri eklenerek renk veya UV koruması gibi yeni özellikler kazanabilen bu malzeme gelecekte moda ve mimarlık alanında önemli kullanım alanları bulabilir. Canlı organizmalarla çalışan yeni nesil malzeme Çin'deki Shenzhen İleri Teknoloji Enstitüleri araştırmacılarının geliştirdiği malzeme, Mühendislik ürünü canlı malzemeler (Engineered Living Materials - ELM) sınıfına giriyor. Bu tür malzemeler, üretim tamamlandıktan sonra da biyolojik olarak aktif kalabilen canlı organizmalar üzerine inşa ediliyor. a').click(); event.preventDefault();">Tam Boyutta Gör Bugün miselyumdan üretilen birçok ticari malzemede mantar kurutularak tamamen etkisiz hale getiriliyor. Bu yöntem özellikle plastik ambalaj ve vinil gibi ürünlere çevreci alternatifler geliştirmek için kullanılıyor. Yeni çalışmada ise araştırmacılar Cordyceps militaris mantarını tamamen öldürmek yerine uyku durumunda tutarak biyolojik işlevlerinden yararlanmayı başardı. Böylece ortaya çıkan malzeme, çevresel koşullara tepki verebilen ve zamanla kendini yenileyebilen bir yapıya kavuştu. İhtiyaca göre yeni özellikler kazanabiliyor Araştırma ekibi geliştirdikleri sistemi "programlanabilir mantar platformu" olarak tanımlıyor. Bu yaklaşımda miselyum tabakası temel yapı görevini üstlenirken farklı mantar veya maya türleri eklenerek malzemeye yeni biyolojik özellikler kazandırılabiliyor. Bu sayede renk, UV koruması ve gelecekte farklı fonksiyonlar aynı temel malzemeye modüler şekilde eklenebiliyor. Araştırmacılar bu yapının, mühendislik ürünü canlı malzemelerin hedeflediği çevresine uyum sağlayabilme, kontrollü işlev kazanma ve kendi kendini onarma özelliklerine önemli ölçüde yaklaştığını belirtiyor. a').click(); event.preventDefault();">Tam Boyutta Gör Bilim insanlarına göre, bu tür malzemelerin gerçek hayatta kullanılabilmesi için mekanik dayanıklılık, homojen yapı, büyük ölçekli üretim ve biyolojik işlevlerin aynı sistem içinde bir araya getirilmesi kritik önem taşıyor. Malzemenin en dikkat çekici özelliği ise kendini yenileyebilmesi. İhtiyaç duyulduğunda patates suyundan hazırlanan besin çözeltisi uygulanarak uyku durumundaki mantarın yeniden aktif hale gelmesi sağlanıyor. Bu işlem sonrasında miselyum yeni mantar iplikleri oluşturarak yüzeyi tazeliyor. Ayrıca malzeme hidrofobik yapısı sayesinde doğal olarak kendi kendini temizleme özelliğine de sahip. a').click(); event.preventDefault();">Tam Boyutta Gör Araştırmacılar malzemeye farklı özellikler kazandırmak için genetik mühendisliğine başvurmadı. Bunun yerine farklı mikroorganizmalar aynı ortamda birlikte yetiştirildi. Tekstilin mavi rengi, bira mayası olarak da bilinen Saccharomyces cerevisiae sayesinde elde edilirken UV koruması ise Aspergillus niger mantarı kullanılarak sağlandı. Bu canlılar üretimin başlangıcında Cordyceps militaris ile birlikte kültüre alınarak malzemeye istenen özellikleri kazandırdı. a').click(); event.preventDefault();">Tam Boyutta Gör Araştırma kapsamında Berlin merkezli malzeme inovasyon şirketi Peelshere ile iş birliği yapılarak bu yeni tekstilden prototip bir elbise üretildi. Tasarım şirketin kurucusu YouYang Song tarafından hazırlanırken kesim ve dikim sürecini Çin'de görev yapan Ruochen Wang yürüttü. Elbisenin bazı bölümlerinde, bira mayasıyla birlikte yetiştirilen malzeme kullanılarak kalıcı mavi renk elde edildi. Araştırma ekibinin lideri Ke Li, geliştirilen tekstilin şu aşamada konsept moda tasarımları, aksesuarlar, dekoratif tekstil yüzeyleri, sergi çalışmaları ve biyolojik olarak parçalanabilen ambalajlar için uygun olduğunu ifade ediyor. Ancak Li'ye göre bu teknolojinin günlük kıyafetlerde veya kalıcı mimari uygulamalarda kullanılabilmesi için dayanıklılık, nem direnci, güvenlik ve seri üretim tutarlılığı gibi alanlarda daha fazla geliştirme yapılması gerekiyor. Bu nedenle malzeme henüz ticari giyim ürünleri için hazır değil. Nike'tan ayaklara masaj yapan akıllı terlik