Çocuklar İçin Sosyal Medya Yasakları: Hangi Ülkeler Harekete Geçti?

Son aylarda birçok ülke, çocukların ve gençlerin sosyal medya platformlarına erişimini kısıtlamaya yönelik planlarını duyurdu. Geçtiğimiz yılın sonunda bu tür önlemleri uygulayan ilk ülke olan Avustralya, diğer ulusların da yakından takip ettiği bir emsal oluşturdu.

Avustralya'nın düzenlemeleri ve diğer ülkelerin yasa tasarıları, genç kullanıcıların karşılaşabileceği siber zorbalık, bağımlılık, zihinsel sağlık sorunları ve kötü niyetli kişilere maruz kalma gibi riskleri azaltmayı hedefliyor. Öte yandan, yaş doğrulama sistemlerinin gizlilik ihlallerine ve aşırı devlet müdahalesine yol açabileceğine dair endişeler de bulunuyor. Amnesty Tech gibi eleştirmenler bu yasakların etkisiz olduğunu savunsa da, birçok ülke yasal düzenlemeler konusunda ilerlemeye devam ediyor.

Avustralya'nın Öncü Rolü ve Ağır Cezalar

Avustralya, Aralık 2025'te 16 yaş altı çocuklar için sosyal medyayı yasaklayan dünyadaki ilk ülke oldu. Bu yasak kapsamında çocukların Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube, Reddit, Twitch ve Kick kullanması engelleniyor. Ancak WhatsApp ve YouTube Kids bu kısıtlamanın dışında tutuldu.

Avustralya hükümeti, şirketlerin çocukları platformlarından uzak tutmak için gerekli adımları atması gerektiğini belirtti. Kurallara uymayan şirketler 49,5 milyon Avustralya dolarına (yaklaşık 34,4 milyon ABD doları) varan para cezalarıyla karşı karşıya kalabilecek. Platformların, kullanıcıların yaşını doğrulamak için çoklu yöntemler kullanması zorunlu kılındı.

Avrupa Ülkelerinde Peş Peşe Gelen Kısıtlamalar

Avrupa'da da benzer adımlar hızla atılıyor. Avusturya, mart ayı sonlarında 14 yaşına kadar olan çocuklar için sosyal medyayı yasaklayacağını ve yasa tasarısının haziran ayına kadar tamamlanmasının beklendiğini duyurdu. Danimarka ise 15 yaş altı çocuklar için platformları yasaklamaya hazırlanıyor. Danimarka hükümetinin planlarının 2026 ortalarında yasalaşabileceği ve yaş doğrulama araçları içeren bir dijital kimlik uygulamasının başlatılacağı belirtiliyor.

Fransa'da milletvekilleri, 15 yaş altı çocuklar için sosyal medyayı yasaklayan bir yasa tasarısını ocak ayı sonlarında onayladı. Almanya'da Şansölye Friedrich Merz'in muhafazakar partisi 16 yaş altı için bir yasak önerisini tartışırken, koalisyon ortaklarının bu duruma mesafeli yaklaştığı bildirildi. Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ise nisan ayında yaptığı açıklamada, artan anksiyete ve uyku sorunlarıyla mücadele etmek amacıyla Ocak 2027'den itibaren 15 yaş altı çocuklar için sosyal medya erişimini yasaklayacaklarını duyurdu.