Doha'da Kritik Zirve: ABD ve İran Heyetleri Katar'da, İsrail-Lübnan Anlaşması Çıkmazda

Ortadoğu'da artan askeri hareketliliğin ardından diplomatik trafik hız kazanıyor. Karşılıklı füze saldırılarının gölgesinde ABD ve İran heyetleri Katar'ın başkenti Doha'ya giderken, taraflar arasında doğrudan bir temas kurulup kurulmayacağı belirsizliğini koruyor. Eş zamanlı olarak İsrail ve Lübnan arasında imzalanan çerçeve anlaşması, bölgedeki güvenlik krizini derinleştirme riski taşıyor.

Doha'da Diplomatik Belirsizlik

Hafta sonu yaşanan karşılıklı füze saldırılarının ardından, ABD ve İran'a ait teknik heyetler kritik görüşmeler için Doha'ya doğru yola çıktı. Ancak iki ülkenin aynı masaya oturup oturmayacağı konusunda çelişkili açıklamalar gelmeye devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın talepte bulunduğunu ve görüşmenin gerçekleşeceğini belirtirken, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, müzakere heyetine Jared Kushner ve Steve Witkoff'un öncülük edeceğini duyurdu.

Buna karşılık İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Doha'ya gönderilen teknik heyetin ABD programıyla hiçbir ilgisi olmadığını vurguladı. Bekayi, önümüzdeki günlerde ABD tarafıyla hiçbir düzeyde müzakere yapılmayacağının altını çizdi. Tarafların, nisan ayında ilan edilen ateşkesi uzatmak ve 14 maddelik mutabakat zaptını uygulamak için 60 günlük süresi bulunuyor.

İsrail-Lübnan Anlaşması "Ölü Doğdu" İddiası

Bölgedeki bir diğer sıcak gelişme ise 26 Haziran'da imzalanan İsrail-Lübnan çerçeve anlaşması oldu. Anlaşma, İsrail'in Lübnan'ın güneyinden çekilmesini Hizbullah'ın silahsızlandırılması şartına bağlıyor. Ancak siyaset bilimciler ve bölge uzmanları, Lübnan hükümetinin bu kararı dayatacak askeri veya siyasi gücü olmaması nedeniyle anlaşmanın uygulanabilirliğini zayıf buluyor.

Londra Ekonomi ve Siyasal Bilgiler Okulu'ndan (LSE) akademisyen Fawaz Gerges, anlaşmanın imkansız bir şarta dayanması sebebiyle "ölü doğduğunu" ifade etti. Analistlere göre bu durum, İsrail'in Lübnan'ın güneyinde oluşturduğu yaklaşık 10 kilometre derinliğindeki tampon bölgedeki askeri varlığını süresiz olarak meşrulaştırmasına zemin hazırlıyor.

Bölgesel Aktörlerden Sert Tepkiler

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, anlaşmayı tarihi bir başarı olarak nitelendirerek, Hizbullah silahsızlandırılana kadar ordunun kuzey sınırındaki güvenlik bölgesinde kalacağını açıkladı. Lübnan cephesinde ise derin bir bölünme yaşanıyor.

Lübnan Cumhurbaşkanı Jozef An anlaşmayı egemenliğin tesisi yönünde ilk adım olarak olumlu karşılarken, Meclis Başkanı Nebih Berri metni bir "dayatma belgesi" olarak tanımladı. Hizbullah lideri Naim Kasım ise anlaşmayı "teslimiyet" olarak nitelendirerek direnişe ve savaşa devam edeceklerini duyurdu.